«O‘zbekiston aholisi 39 milliondan oshdi!»: Ro‘yxatga olishning shov-shuvli ilk raqamlari

O‘zbekistonning zamonaviy demografik va iqtisodiy tarixida muhim davr boshlandi. Mamlakat bo‘ylab o‘tkazilgan aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish tadbirlarining dastlabki hayratlanarli natijalari rasman ma’lum qilindi. Unga ko‘ra, O‘zbekistonning doimiy aholisi soni rasman 39 million 47 ming 321 nafarni tashkil etdi. Biroq eng muhim yangilik faqatgina raqamlarning o‘sishida emas: davlat rahbarining farmoniga muvofiq, ushbu ko‘rsatkichlar shunchaki arxivda qolib ketuvchi bir martalik hisobot bo‘lib qolmaydi, balki 2027 yil yakuniga qadar real vaqt rejimida muntazam yangilanib boruvchi raqamli milliy registrlarga aylantiriladi. Xo‘sh, respublikada erkaklar ko‘pmi yoki ayollar, shahar va qishloq aholisi nisbati qanday o‘zgardi hamda yangi statistik registrlar davlat boshqaruvi va oddiy fuqarolar hayotiga qanday ta’sir ko‘rsatadi?

39 millionlik dovon: Dastlabki natijalarning aniq taqsimoti

Ro‘yxatga olish natijalari mamlakatning bugungi aniq ijtimoiy va hududiy qiyofasini namoyish etdi:

• Umumiy doimiy aholi: O‘zbekiston aholisi rasman 39 047 321 nafarga yetdi va Markaziy Osiyodagi eng yirik demografik kuch maqomini yanada mustahkamladi;

• Gender muvozanati — erkaklar ustunligi:

  • Erkaklar — 19 766 166 nafar (umumiy aholining 50,6 foizi);

  • Ayollar — 19 281 155 nafar (49,4 foiz);

• Urbanizatsiya to‘lqini — shaharlar yetakchi:

  • Shahar aholisi — 21 276 729 nafar bo‘lib, mamlakat aholisining mutlaq ko‘pchiligini, ya’ni 54,5 foizini tashkil etmoqda;

  • Qishloq aholisi — 17 770 592 nafarni (45,5 foiz) tashkil etib, agrar hududlardagi barqaror salmoqni ko‘rsatmoqda.

2027 yilgacha inqilobiy qadam: Ikkita strategik statistik registr

Prezident Farmoni bilan mamlakatda ma’lumotlarni boshqarishning mutlaqo yangi milliy ekotizimi shakllantirilmoqda:

• Aholining statistik registri: Har bir fuqaro, oilalar va demografik dinamikani qamrab oluvchi yagona markazlashgan reyestr ishga tushiriladi;

• Qishloq xo‘jaligining statistik registri: Yer maydonlari, ekin turlari, chorva mollari soni va agrar resurslarni aniq hisobga oluvchi raqamli baza tuziladi;

• Davlat idoralari bazalari bilan to‘liq integratsiya: Yangi registrlar barcha vazirlik va tashkilotlarning elektron tizimlari bilan bog‘lanib, har bir tug‘ilish, ko‘chish, yer taqsimoti va iqtisodiy o‘zgarishlarni avtomatik aks ettirib boradi.

«Bir martalik qog‘oz hisobotlar davri tugadi»: Bu islohot nima beradi?

Eski usulda ro‘yxatga olish natijalari ma’lum yillar o‘tib o‘z dolzarbligini yo‘qotar edi. Yangi mexanizm esa quyidagi tub o‘zgarishlarni ta’minlaydi:

• Ma’lumotlarning doimiy dolzarbligi: Aholi va qishloq xo‘jaligiga oid o‘zgarishlarni 5-10 yillab kutmasdan, har oy va har kunlik tahlillar asosida kuzatib borish imkoni yaratiladi;

• Aniq manzilli rejalashtirish: Yangi bog‘chalar, maktablar, shifoxonalar, yo‘llar va sanoat korxonalarini qurish qayerda aholi ko‘payayotganiga qarab, yuqori aniqlikda amalga oshiriladi;

• Oziq-ovqat xavfsizligi va agrar tahlil: Qishloq xo‘jaligi ma’lumotlarining uzluksiz yangilanishi qaysi mahsulot tanqis yoki ko‘pligini oldindan prognoz qilish va narxlar barqarorligini ta’minlashga xizmat qiladi.

39 millionlik aholi salohiyati O‘zbekistonning ulkan kuchidir. Bu raqamlarning uzluksiz yangilanib turuvchi raqamli registrga aylanishi esa davlat boshqaruvini sun’iy taxminlardan sof, aniq va ilmiy ma’lumotlarga asoslangan strategik tizimga olib chiqadi.

Sizningcha, O‘zbekiston aholisining 39 milliondan ortib, shaharlashuv darajasining 54,5 foizga yetishi poytaxt va viloyat markazlaridagi infratuzilmaga qanday yangi talablarni qo‘ymoqda? Aholi va agrar ma’lumotlarning real vaqt rejimida onlayn yangilanishi korrupsiya va ko‘zbo‘yamachilikni qanchalik qisqartiradi? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va yurtimiz demografiyasidagi ushbu tarixiy natijalar tahlilini barcha yurtdoshlarimizga ulashing!