Aholi murojaatlari ortidan 151 nafar mansabdor lavozimidan olindi...

O‘zbekistonda aholi murojaatlari bilan ishlashda yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar mansabdorlar uchun jiddiy choralarga sabab bo‘lmoqda. 2026 yil yanvar–avgust oylarida davlat tashkilotlariga fuqarolar murojaatlari bilan ishlashdagi kamchiliklar yuzasidan 5 486 ta hujjat kiritilgan. Natijada 151 nafar shaxs lavozimidan ozod etilgan, yana minglab xodimlarga intizomiy va ma’muriy choralar qo‘llangan.

Raqamlarga e’tibor berilsa, gap faqat murojaatlarni qabul qilish haqida emas. Masala fuqaroning muammosini ko‘rib chiqish, unga qonuniy va o‘z vaqtida javob berish hamda mas’ullarning bu jarayondagi javobgarligiga borib taqalmoqda. Bu haqda Prezident Xalq qabulxonalari ma’lumot berdi.

5 486 ta hujjat: murojaatlar bilan ishlashda jiddiy kamchiliklar aniqlangan

2026 yilning dastlabki sakkiz oyida aholi murojaatlari bilan ishlashda yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar yuzasidan davlat tashkilotlariga 5 486 ta hujjat kiritilgan.

Bu hujjatlar ortidan mas’ul xodimlarga nisbatan turli darajadagi choralar ko‘rilgan.

Eng jiddiy chora — 151 nafar shaxsning lavozimidan ozod etilishi bo‘lgan.

Bundan tashqari:

Demak, murojaatlar bilan ishlashdagi kamchiliklar yuzasidan nafaqat ogohlantirish, balki lavozimdan ozod etishgacha bo‘lgan choralar qo‘llangan.

Eng ko‘p muammo qaysi sohalarda?

Ma’lumotlarga ko‘ra, kamchiliklar birgina sohada emas.

Ular, xususan:

• bandlik;

• mahalla;

• Majburiy ijro byurosi (MIB);

• sog‘liqni saqlash;

• prokuratura;

• ijtimoiy himoya;

• energetika

tizimlarida ko‘proq aniqlangan.

Bu sohalarning barchasi aholining kundalik hayoti bilan bevosita bog‘liq.

Masalan, ish bilan ta’minlanish, ijtimoiy nafaqa, tibbiy xizmat, kommunal ta’minot yoki sud hujjatlarining ijrosi bilan bog‘liq masalalar fuqarolar uchun oddiy ma’muriy jarayon emas.

Shuning uchun bu sohalarda murojaatlarga o‘z vaqtida va mazmunli javob berishning ahamiyati yanada yuqori.

Nega murojaat bilan ishlashdagi xatolar jiddiy masala?

Fuqaro davlat organiga murojaat qilganda, odatda uning ortida muayyan muammo turadi.

Bu ishsizlik, ijtimoiy yordam, tibbiy xizmat, elektr energiyasi, uy-joy, hujjat, qarzdorlik yoki boshqa masala bo‘lishi mumkin.

Agar murojaat shunchaki ro‘yxatga olinib, muammoning o‘zi hal etilmasa, fuqaro uchun natija o‘zgarmaydi.

Shu nuqtayi nazardan davlat idoralarida murojaatlar bilan ishlash tizimidagi asosiy mezon faqat «qancha murojaat ko‘rib chiqildi?» emas, balki «qancha muammo hal etildi?» degan savol bo‘lishi kerak.

151 nafarning lavozimidan ozod qilinishi nimani ko‘rsatadi?

Yanvar–avgust oylarida 151 nafar shaxsning lavozimidan ozod etilgani eng keskin ko‘rsatkichlardan biri.

Bu raqam har bir holatda bir xil sabab bo‘lganini anglatmaydi. Ammo aholi murojaatlari bilan ishlashdagi kamchiliklar ayrim holatlarda mansabdorning lavozimi bilan xayrlashishigacha olib kelayotganini ko‘rsatadi.

Bundan tashqari, 833 nafar xodimga hayfsan, 150 nafarga ma’muriy javobgarlik, 89 nafarga jarima qo‘llangan.

Yana 8 nafarning lavozimi pasaytirilgan, 1 335 nafar esa rasman ogohlantirilgan.

Demak, tizimda murojaatlar bilan ishlashga nisbatan javobgarlik choralari bir nechta bosqichda qo‘llanmoqda.

Eng katta raqam — ogohlantirilganlar soni

Ro‘yxatdagi eng katta ko‘rsatkich 1 335 nafar. Ular rasman ogohlantirilgan. Bu lavozimdan ozod qilinganlar sonidan qariyb to‘qqiz baravar ko‘p.

Shuningdek, hayfsan olganlar ham 833 nafarni tashkil etgan. Bu esa murojaatlar bilan ishlashda aniqlangan kamchiliklarning bir qismi jiddiy intizomiy choralar bilan baholanayotganini ko‘rsatadi.

Murojaat — faqat shikoyat emas

Aholi murojaatlarini faqat shikoyatlar statistikasi sifatida qabul qilish to‘g‘ri emas. Murojaatlar orqali davlat organlari hududda qaysi muammolar ko‘proq uchrayotganini ham ko‘rishi mumkin.

Agar bir hududdan elektr ta’minoti bo‘yicha ko‘plab murojaatlar kelsa, bu alohida fuqarolar muammosidan ko‘ra tizimli masala bo‘lishi mumkin.

Agar bandlik bo‘yicha murojaatlar ko‘paysa, mehnat bozorida muayyan muammolar borligini ko‘rsatishi mumkin.

Agar ijtimoiy himoya yoki tibbiy xizmat bo‘yicha shikoyatlar takrorlanayotgan bo‘lsa, xizmat ko‘rsatish mexanizmlarini qayta ko‘rib chiqish zarurati paydo bo‘ladi.

Shu sababli murojaatlar bilan ishlash — davlat boshqaruvida qayta aloqa mexanizmi vazifasini ham bajaradi.

Asosiy maqsad — jazolash emas, muammoning ildizini bartaraf etish

151 nafar mansabdorning lavozimidan ozod qilinishi jamoatchilik e’tiborini tortadigan raqam.

Biroq davlat boshqaruvi nuqtayi nazaridan eng muhim natija jazolanganlar soni emas. Asosiy natija — fuqaroning muammosi hal etilgani.

Agar bir mansabdor jazolanib, biroq uning o‘rniga kelgan mas’ul ham xuddi shu xatoni takrorlasa, muammo hal bo‘lmaydi.

Shuning uchun murojaatlar bilan ishlashdagi kamchiliklarni tahlil qilish, ularning takrorlanish sabablarini aniqlash va tizimli yechimlarni joriy etish muhim.

2026 yilda murojaatlar bilan ishlashda yangi mezon shakllanmoqda

Yanvar–avgust oylaridagi raqamlar davlat organlarida aholi murojaatlariga munosabat tobora jiddiylashib borayotganini ko‘rsatadi.

5 486 ta hujjat, 151 nafar lavozimidan ozod etilgan, 833 nafar hayfsan olgan, 150 nafar ma’muriy javobgarlikka tortilgan, 1 335 nafar rasman ogohlantirilgan.

Bu raqamlarning har biri ortida muayyan murojaat va muayyan boshqaruv qarori turibdi.

Endilikda eng muhim masala — bu choralar qanchalik samara berayotgani.

Chunki fuqaro uchun davlat idorasiga murojaat qilganidan keyin mansabdorning jazolangani emas, uning muammosi hal bo‘lgani muhim.

Shu ma’noda Prezident Xalq qabulxonalari keltirayotgan statistika davlat organlari uchun yana bir muhim mezonni ko‘rsatmoqda:

Murojaatni qabul qilish — vazifaning boshlanishi. Muammoni hal qilish esa uning haqiqiy natijasidir.