O‘zbekiston maktablarida yangi alifboga o‘tish boshlanadi: 1-sinflar qachondan o‘qiydi?

2027/2028 o‘quv yilidan O‘zbekiston maktablarining birinchi sinf o‘quvchilari takomillashtirilgan lotin alifbosidagi darsliklar asosida ta’lim olishi mumkin. Yangi yozuvga o‘tish bir yilda emas, 2027–2031 yillar davomida bosqichma-bosqich amalga oshirilishi rejalashtirilgan. Shu bilan birga, 5–11-sinf o‘quvchilari uchun imlo xatolarini baholashda vaqtinchalik yengilliklar berish taklif etilmoqda.
Vazirlar Mahkamasining qaror loyihasida maktab ta’limini takomillashtirilgan lotin alifbosiga moslashtirish tartibi belgilangan. Hujjatda nafaqat yangi darsliklarni tayyorlash, balki o‘qituvchilarni qayta tayyorlash va o‘quvchilarning imloviy savodxonligini baholashda o‘tish davrini hisobga olish ham nazarda tutilgan.
Biroq hozircha bu tashabbus qaror loyihasi hisoblanadi. Demak, undagi takliflar yakuniy qaror qabul qilinganidan keyingina rasmiy kuchga ega bo‘ladi.
Birinchi sinflar 2027 yildan yangi alifboda o‘qiy boshlaydi
Loyihaga muvofiq, 2027/2028 o‘quv yilidan boshlab maktablarning 1-sinf o‘quvchilari takomillashtirilgan lotin alifbosida tayyorlangan darsliklar va o‘quv-metodik majmualar asosida ta’lim olishi rejalashtirilmoqda.
Bu yangi alifboga o‘tish jarayonida birinchi amaliy bosqich bo‘ladi. Keyingi yillarda esa boshqa sinflar uchun ham darsliklar bosqichma-bosqich yangilanadi.
1–11-sinf darsliklari 2031 yilgacha almashtiriladi
Qaror loyihasida umumta’lim maktablaridagi barcha sinflarni yangi alifboga moslashtirish uchun bir necha yillik muddat belgilangan.
Rejaga ko‘ra, 2027–2031 yillarda 1–11-sinflar uchun darsliklar va o‘quv materiallari takomillashtirilgan lotin alifbosida qayta tayyorlanadi.
Bunday bosqichma-bosqich yondashuv o‘quvchilar, pedagoglar va ota-onalarning yangi yozuvga moslashishi uchun sharoit yaratishga qaratilgan.
5–11-sinf o‘quvchilariga imlo bo‘yicha yengillik berilishi mumkin
Loyihadagi e’tiborga molik takliflardan yana biri — yuqori sinf o‘quvchilarining imloviy savodxonligini baholash tartibiga taalluqli.
Unga ko‘ra, 2028 yil 1 avgustgacha 5–11-sinf o‘quvchilariga yangi alifboga o‘tish davrini hisobga olgan holda imlo xatolari bo‘yicha yengilliklar berish taklif etilmoqda.
Bu tartib quyidagi jarayonlarga ham taalluqli bo‘lishi mumkin:
maktabdagi yozma ishlar va imloviy savodxonlikni baholash;
yakuniy davlat attestatsiyasi;
oliy ta’lim muassasalariga kirish imtihonlari.
Ya’ni o‘quvchilardan yangi alifbo va imlo qoidalarini o‘zlashtirish jarayonida birdaniga mukammal natija talab qilinmasligi ko‘zda tutilmoqda. Bu esa o‘tish davridagi ehtimoliy qiyinchiliklarni yumshatishga xizmat qilishi mumkin.
O‘qituvchilar ham yangi alifboga tayyorlanadi
Yangi alifboga o‘tish faqat darsliklarni almashtirish bilan cheklanmaydi. Bu jarayonda pedagoglarning tayyorgarligi ham muhim ahamiyatga ega.
Loyihaga ko‘ra, 2027 yildan boshlab o‘qituvchilar uchun takomillashtirilgan lotin alifbosi va yangi imlo qoidalari bo‘yicha maxsus o‘quv kurslari tashkil etiladi.
Shuningdek, pedagoglar ishtirokida seminar-treninglar va vebinarlar o‘tkazish rejalashtirilgan. Bu orqali o‘qituvchilarning yangi yozuv qoidalarini o‘zlashtirishi va ularni dars jarayonida qo‘llashiga ko‘maklashish maqsad qilingan.
Yangi alifboga o‘tish qachondan boshlanadi?
Qaror loyihasidagi asosiy muddatlarni quyidagicha jamlash mumkin:
Muddat | Rejalashtirilgan o‘zgarish |
|---|---|
2027 yildan | O‘qituvchilar uchun o‘quv kurslari, seminar va vebinarlar |
2027/2028 o‘quv yilidan | 1-sinflar yangi alifbodagi darsliklar asosida o‘qiy boshlaydi |
2027–2031 yillar | 1–11-sinf darsliklarini bosqichma-bosqich yangilash |
2028 yil 1 avgustgacha | 5–11-sinflar imlo xatolarini baholashda yengilliklar berish taklifi |
O‘quvchilar va ota-onalarni qanday o‘zgarishlar kutmoqda?
Takomillashtirilgan alifboga o‘tish maktab ta’limida bir qator yangiliklarni keltirib chiqarishi mumkin. Birinchi sinfga qabul qilinadigan bolalar yangi yozuv asosida savod chiqarishni boshlasa, yuqori sinf o‘quvchilari esa o‘tish davrida avvalgi va yangi imlo qoidalarini o‘zlashtirishga to‘g‘ri keladi.
Shuning uchun darsliklarni tayyorlash, o‘qituvchilarni o‘qitish va baholash tizimini moslashtirish jarayonlari bir-biriga uyg‘un holda amalga oshirilishi muhim.
Ayni paytda, qaror loyihasidagi takliflarni amalda qo‘llash tartibi va yakuniy muddatlar hujjat qabul qilinganidan keyin aniqlashadi. Shu bois ota-onalar va o‘quvchilar uchun hozircha barcha darsliklar birdaniga almashtiriladi yoki imtihonlardagi imlo talablari butunlay bekor qilinadi, degan xulosa qilish to‘g‘ri emas.
Obuna bilan reklama bo'lmaydi
Zamin Premium — oyiga 4 900 so'm
Mavzuga oid yangiliklar

































Izohlar0
…