AQSHda sunʼiy intellektni tartibga soluvchi federal qonun loyihasi taqdim etildi

AQSHda eng ilgʻor sunʼiy intellekt (SI) modellarini tartibga solishning federal tizimini shakllantirishga qaratilgan yangi ikki partiyali qonun loyihasi eʼlon qilindi. "Great American AI Act" deb nomlangan hujjat respublikachi Jay Obernolte va demokrat Lori Trahan tashabbusi bilan jamoatchilik muhokamasiga qoʻyildi. Loyihaga koʻra, eng kuchli va murakkab SI tizimlarini ishlab chiquvchilar oʻz ish jarayonlari haqida federal organlarni muntazam ravishda xabardor qilib borishlari shart boʻladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Hujjatda kompaniyalar kiberxavfsizlikka oid jiddiy xatarlarni kamaytirish rejalarini ishlab chiqishi va tashqi audit tekshiruvlariga ruxsat berishi koʻzda tutilgan. Shuningdek, AQSH Savdo vazirligi huzuridagi Milliy standartlar va texnologiyalar instituti (NIST) tarkibida Sunʼiy intellekt standartlari va innovatsiyalari markazi (CAISI) tashkil etilishi rejalashtirilmoqda. Ushbu markaz uch yil davomida ilgʻor modellarni baholash bilan shugʻullanadi, biroq uning 300 million dollarlik moliyalashtirilishi Kongress tomonidan alohida tasdiqlanishi kerak.

Qonun loyihasining eng bahsli jihati — bu federal tartibga solishning shtatlar darajasidagi mahalliy qonunlardan ustun turishi (preemption) mexanizmidir. Bu ayrim shtatlarda qabul qilingan qatʼiyroq normalarning bekor qilinishiga olib kelishi mumkin. Mualliflarning taʼkidlashicha, maqsad xavfsizlik va texnologik rivojlanish oʻrtasidagi muvozanatni saqlash hamda butun mamlakat uchun yagona qoidalarni joriy etishdir.

Biroq Public Citizen kabi huquqni muhofaza qiluvchi tashkilotlar tashabbusni "xavfli" deb atab, keskin tanqid qilmoqda. Ularning fikricha, loyiha algoritmlardagi kamsitishlar, firibgarlik va dipfeyklar kabi muammolarga yetarlicha eʼtibor qaratmagan. Shuningdek, tanqidchilar ushbu qonun OpenAI, Meta, Google va Anthropic kabi yirik texnologik gigantlarning pozitsiyasini mustahkamlab, ularni shtatlar darajasidagi qattiqroq nazoratdan qutqarishi mumkinligidan xavotirda.