SpaceX investorlari IPO’dan keyin oʻz ulushlarini aniqlashda qiyinchilikka duch kelmoqda

Juma kuni SpaceX oʻzining ommaviy debyutini amalga oshiradi, biroq maxsus maqsadli vositalar (SPV) orqali kompaniyaga sarmoya kiritgan baʼzi investorlar hali ham qancha aksiyaga ega ekanliklarini yoki umuman aksiya oladilarmi-yoʻqmi, bilishmaydi. SPV orqali investitsiya qilish — bir nechta tomonlarning mablagʻlarini bitta kompaniyaga yoʻnaltirish uchun birlashtirishi uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlsa-da, SpaceX koʻp qatlamli tuzilmalar bilan bogʻliq misli koʻrilmagan holatga aylandi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Soʻnggi yillarda SpaceX aksiyalariga boʻlgan talab juda yuqori boʻlgani sababli, SPV investorlari oʻz ulushlaridan yangi SPVlar tashkil qilishgan va bu baʼzan toʻrt yoki besh qatlamli murakkab tuzilmalarni keltirib chiqargan. SpaceX ushbu koʻp qatlamli SPVlarning qonuniyligini tekshiruvchi birinchi yirik sinov boʻladi. Taʼkidlash joizki, Anthropic va Anduril kabi kompaniyalar allaqachon bunday tuzilmalardan foydalanishni taqiqlashlarini eʼlon qilishgan.

Ekspertlarning fikricha, quyi darajadagi SPV investorlari oʻzlari kutganidan kamroq aksiyaga ega boʻlishlari yoki kamdan-kam hollarda umuman aksiya olmasliklari mumkin. Koʻpgina hollarda, investorlar oʻzlarining haqiqiy ulushlarini taxminan toʻrt oy davom etadigan lock-up (aksiyalarni sotish taqiqlangan davr) muddati tugamaguncha bila olmaydilar. Buning sababi, SPV menejerlari aksiyalarni faqat oʻzlari ularga egalik huquqini olganlaridan keyingina tarqatishni boshlaydilar.

Birinchi darajali SPV oʻz investorlariga aksiyalarni tarqatish uchun 30 kun vaqtga ega boʻladi. Binobarin, keyingi qatlamlar yana 30 kundan kutishga majbur boʻladi, bu esa eng quyi qatlamdagi investorlar oʻz ulushlarini olishi uchun sakkiz yoki toʻqqiz oy vaqt ketishi mumkinligini anglatadi. Bundan tashqari, koʻp qatlamli tuzilmalardagi turli toʻlovlar va komissiyalar investorlar kutgan aksiyalar miqdorini sezilarli darajada kamaytirib yuborishi mumkin.

Xulosa qilib aytganda, ushbu vositalarning tarkibiy egaligi shunchalik chalkashib ketganki, hatto eng yaxshi niyatli SPV homiylari ham bilmasdan oʻz investorlarini chalgʻitib qoʻyishlari mumkin. Hozirda quyi oqim investorlari uchun eng katta xavf — SpaceX aksiyalaridan butunlay quruq qolish ehtimolidir.