SpaceX Oyga parvoz sxemasini oʻzgartirmoqda: Starship koinot buksiriga aylanadi

Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasi NASAning Artemis dasturi doirasida Oyga qoʻnish missiyasi uchun mutlaqo yangi va takomillashtirilgan arxitekturani taklif qildi. Yangi konsepsiyaga koʻra, Starship kosmik kemasi shunchaki qoʻnish moduli emas, balki ekipajni Yer orbitasidan toʻgʻridan-toʻgʻri Oyga yetkazib beruvchi kuchli buksir vazifasini bajaradi. Bu oʻzgarish missiya xavfsizligini oshirish va texnik murakkabliklarni kamaytirishga xizmat qiladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Avvalgi rejaga koʻra, Orion kemasidagi astronavtlar va Starship qoʻnish moduli Oy atrofidagi orbitada uchrashishi va tutashishi lozim edi. Biroq, ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, SpaceX endi ushbu muhim jarayonni Yer orbitasida amalga oshirishni taklif etmoqda. Bu shuni anglatadiki, Orion kemasi Yer yaqinida Starship bilan tutashadi, shundan soʻng Starship oʻz dvigatellari yordamida butun majmuani Oy tomon yetaklab ketadi.

Xavfsizlik va samaradorlikning yangi bosqichi

Yangi sxemaning asosiy afzalligi xavfsizlik bilan bogʻliq. Eng masʼuliyatli operatsiya hisoblangan kemalarning tutashuvi Yer orbitasida, yaʼni har qanday favqulodda holatda astronavtlarni tezkor qaytarish imkoniyati mavjud boʻlgan hududda amalga oshiriladi. Bundan tashqari, agar Oy yuzasida muammo yuzaga kelsa, astronavtlar uzoq kutmasdan uyga qaytishni tezroq boshlashlari mumkin boʻladi.

Yoqilgʻi masalasi ham ushbu yangilanishda muhim oʻrin tutadi. Toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻnalish energiya sarfini kamaytiradi, bu esa Starship kemasini koinotda yoqilgʻi bilan toʻldirish uchun talab etiladigan qoʻshimcha parvozlar sonini qisqartiradi. SpaceX hozircha aniq raqamlarni ochiqlamagan boʻlsa-da, tanker-kemalar soni sezilarli darajada kamayishi kutilmoqda.

Yangi arxitektura yana bir texnik muammoni hal qiladi: Starship endi Oy orbitasida ekipajni uzoq vaqt kutib turishi shart emas. Toʻliq yoqilgʻi bilan toʻldirilgan Starship Yer orbitasida Orion tayyor boʻlgunga qadar kutib turadi va keyin birgalikda yoʻlga chiqadi. Bu tizimga boʻlgan talablarni soddalashtiradi va kema resurslarini tejaydi.

Starship V3 va kelajak rejalari

NASA vakillarining taʼkidlashicha, bunday yondashuv Starship kemasini ommaviy ishlab chiqariladigan seriyali versiyasiga yanada yaqinlashtiradi. Artemis 3 missiyasi uchun maxsus ishlab chiqiladigan Starship V3 modifikatsiyasi aynan shu yangi sxema asosida parvoz qilishi rejalashtirilgan. Bu esa Oyga qoʻnish modulini yaratish jarayonini tezlashtiradi.

Agar ushbu taklif qilingan sxema sinovlarda oʻzini oqlasa, u NASAning kelajakdagi barcha boshqariladigan missiyalari uchun asosiy standartga aylanishi mumkin. Bu nafaqat Oyga qaytishni, balki kelajakda Marsga amalga oshiriladigan uzoq masofali parvozlarni ham ancha yaqinlashtiradi.