NASA va SpaceX Oyga qoʻnish strategiyasini oʻzgartirdi: Endi parvoz toʻgʻridan-toʻgʻri amalga oshiriladi

AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) insoniyatning Oyga qaytishini tezlashtirish maqsadida Artemis dasturi doirasidagi parvozlar sxemasini tubdan qayta koʻrib chiqdi. SpaceX va Blue Origin kompaniyalari bilan hamkorlikda amalga oshirilayotgan yangi reja yarim asrdan koʻproq vaqt oʻtib amalga oshiriladigan ilk qoʻnish missiyasini xavfsizroq va samaraliroq qilishga qaratilgan. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Asosiy oʻzgarishlar Artemis 3 missiyasiga tegishli boʻlib, unda Orion kosmik kemasi Yerning past orbitasida SpaceX kompaniyasining Starship va Blue Origin kompaniyasining Blue Moon Mark 2 apparatlari bilan sinov tariqasida yaqinlashish va tutashish amaliyotlarini bajaradi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu sinovlardan olingan natijalar 2028-yilga rejalashtirilgan Artemis 4 missiyasi — yaʼni yangi dastur doirasidagi ilk boshqariladigan qoʻnish uchun poydevor boʻlib xizmat qiladi.

SpaceX strategiyasidagi keskin burilish

Eng jiddiy oʻzgarishlar Elon Muskning SpaceX kompaniyasi tomonidan taklif etilgan arxitekturada kuzatildi. Dastlabki rejaga koʻra, Orion kemasi Starship bilan Oy orbitasida (NRHO) tutashishi kerak edi. Biroq yangi sxemaga binoan, ushbu murakkab jarayon Yerga yaqin orbitaga koʻchirildi. Endilikda Starship va Orion Yer orbitasida birlashadi va shundan soʻnggina yaxlit tizim sifatida Oyga tomon yoʻl oladi.

SpaceX vitse-prezidenti Jessica Jensenning taʼkidlashicha, tutashuv jarayonini Yer yaqinida amalga oshirish ekipaj xavfsizligini sezilarli darajada oshiradi. Chunki eng murakkab texnik bosqichlarni Yer atrofida, favqulodda vaziyatlarda tezkor choralar koʻrish imkoniyati mavjud boʻlgan hududda sinovdan oʻtkazish mumkin boʻladi. Shuningdek, bu usul ekipaj uchun Oydan qaytishda qoʻshimcha imkoniyatlarni yaratadi.

Yangi yondashuv yoqilgʻi sarfini ham kamaytirishga xizmat qiladi. Oyga toʻgʻridan-toʻgʻri parvoz qilish Starship kemalarini orbitada yonilgʻi bilan toʻldirish uchun talab qilinadigan parvozlar sonini qisqartiradi. NASA vakili Steve Creechning soʻzlariga koʻra, ushbu marshrut yoqilgʻini uzoq vaqt saqlash bilan bogʻliq murakkab texnik talablardan voz kechishga imkon bergan, bu esa Starship konstruksiyasini soddalashtiradi.

Blue Origin va xavflarni kamaytirish

Jeff Bezosga tegishli Blue Origin kompaniyasi ham oʻz strategiyasini soddalashtirdi. Kompaniya yoqilgʻi tashuvchi alohida transport apparatidan voz kechib, uning oʻrniga Blue Moon Mark 1 uchuvchisiz apparati asosidagi tezlatgich bosqichlaridan foydalanishga qaror qildi. NASA mutaxassislari ushbu qarorni dasturning texnik jihatdan eng xavfli elementlaridan birini bartaraf etish deb baholamoqda.

Garchi yaqinda Blue Origin kompaniyasining New Glenn raketasi sinovlari paytida portlash yuz bergan boʻlsa-da, kompaniya Oy apparatlarini tayyorlash ishlari jadvalga muvofiq davom etayotganini bildirdi. NASA va uning xususiy hamkorlari ushbu yangilangan sxemalar orqali nafaqat vaqtni tejashni, balki koinotni tadqiq qilishda yangi standartlarni oʻrnatishni maqsad qilgan.