Shvetsiya 40 yillik tanaffusdan soʻng atom energetikasiga qaytmoqda: Rolls-Royce bilan kelishuv

Shvetsiya hukumati mamlakat energetika xavfsizligini taʼminlash va ortib borayotgan talabni qondirish maqsadida yirik qadam tashladi. Mamlakatning Vattenfall energetika kompaniyasi yangi atom dasturi doirasida kichik modulli reaktorlar (SMR) yetkazib beruvchi hamkor sifatida Britaniyaning Rolls-Royce SMR korxonasini tanladi. Bu qaror Shvetsiyaning qariyb 40 yildan ortiq vaqt davomida yangi yadroviy quvvatlar qurmaslik anʼanasiga chek qoʻyadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Ushbu strategik loyiha uchun oʻtkazilgan tanlovda Rolls-Royce Amerikaning GE Vernova kompaniyasini ortda qoldirdi. Dastlabki rejalarga koʻra, GE Vernova tomonidan ishlab chiqilgan beshta BWRX-300 reaktori yoki Rolls-Royce SMR modelidagi uchta reaktor oʻrtasida tanlov oʻtkazilishi kerak edi. Yakunda britaniyalik muhandislarning texnologiyasi maʼqul deb topildi va shartnoma qiymati bir necha milliard funt sterlingni tashkil etishi kutilmoqda.

Shvetsiya energetika vaziri Ebba Bushning taʼkidlashicha, Rolls-Royce bilan erishilgan kelishuv mamlakatda yangi avlod atom generatsiyasini rivojlantirishda muhim bosqich boʻladi. Vazirlik ushbu loyiha uzoq muddatda isteʼmolchilar uchun elektr energiyasi narxini pasaytirishga xizmat qilishiga ishonch bildirdi. Oʻtgan yili mamlakat parlamenti yangi reaktorlarni moliyalashtirish uchun zarur boʻlgan qonunchilik bazasini tasdiqlagan edi.

Energetik mustaqillik va iqtisodiy samaradorlik

Vattenfall maʼlumotlariga koʻra, Rolls-Royce tomonidan yetkazib beriladigan uchta reaktorning har biri 470 MW quvvatga ega boʻladi. Ular yiliga jami 12 TVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqarish imkoniyatiga ega. Rolls-Royce mutaxassislarining hisob-kitoblariga koʻra, bu quvvat Shvetsiyaning yillik elektr energiyasi isteʼmolining taxminan 6 foizini qoplash uchun yetarli hisoblanadi.

Yangi yadroviy inshootlar mamlakat janubi-gʻarbidagi amaldagi Ringhals atom elektr stansiyasi hududida joylashtirilishi rejalashtirilgan. Loyihani amalga oshirish bilan Videberg Kraft kompaniyasi shugʻullanadi. Mazkur korxonaning 80 foiz ulushi Vattenfall davlat kompaniyasiga tegishli boʻlsa, qolgan 20 foizi Shvetsiyaning eng yirik sanoat gigantlari konsorsiumi tomonidan nazorat qilinadi.

Hukumat prognozlariga koʻra, 2045-yilga borib Shvetsiyada elektr energiyasiga boʻlgan ehtiyoj ikki baravar koʻpayishi mumkin. Shu sababli, davlat atom sohasini rivojlantirish uchun yuzlab milliard shvetsiya kronasini ajratishga tayyor. Birinchi modulli reaktor barcha litsenziyalash va ruxsat olish jarayonlaridan oʻtgach, 2030-yillarning oʻrtalarida ishga tushirilishi kutilmoqda.

ixbt.com nashrining yozishicha, ushbu shartnoma Rolls-Royce uchun kichik modulli reaktorlar segmentidagi eng yirik xalqaro loyihalardan biriga aylandi. Bu kabi texnologiyalar anʼanaviy yirik AESlarga qaraganda tezroq qurilishi va xavfsizlik darajasi yuqoriligi bilan ajralib turadi, bu esa Shvetsiya kabi ekologik standartlarga qatʼiy rioya qiluvchi davlatlar uchun juda muhimdir.