Samolyotlarda yuqori tezlikdagi internet: Starlink allaqachon 7000 dan ortiq havo kemasiga oʻrnatildi

Ilon Mask boshqaruvidagi Starlink kompaniyasi aviatsiya sohasida inqilobiy oʻzgarishlarni amalga oshirishda davom etmoqda. Soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, dunyo boʻylab 41 ta aviakompaniya oʻz samolyotlarini sunʼiy yoʻldosh orqali ishlovchi yuqori tezlikdagi internet bilan jihozlash boʻyicha shartnomalar imzolagan. Hozirgi kunda mazkur dasturga kiritilgan samolyotlarning umumiy soni 7000 tadan oshib ketdi, bu esa havo yoʻllarida raqamli aloqa sifatini yangi bosqichga olib chiqmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com nashrining xabar berishicha, Starlink texnologiyasi nafaqat Shimoliy Amerika, balki Yevropa, Osiyo va Yaqin Sharq mintaqalarini ham keng qamrab olmoqda. Hamkorlar roʻyxatidan United Airlines, Emirates, Qatar Airways, Lufthansa, Hawaiian Airlines va Air Canada kabi dunyoning eng yirik va nufuzli aviatashuvchilari joy olgan. Bu tendensiya parvoz vaqtida internetdan foydalanish endilikda hashamat emas, balki standart xizmatga aylanib borayotganini koʻrsatadi.

Global aviatsiya gigantlarining tanlovi

AQSh bozorida United Airlines, Southwest Airlines, Alaska Airlines va American Airlines kabi yetakchilar loyihada ishtirok etishlarini rasman tasdiqlagan. Yevropada esa IAG va Lufthansa Group kabi yirik operatorlar Ilon Mask bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻygan. Oʻzbekistonlik sayyohlar koʻp foydalanadigan Emirates aviakompaniyasi ham bu borada katta rejalarni eʼlon qildi. Kompaniya 2025-yil noyabr oyidan boshlab Boeing 777 samolyotlariga Starlink oʻrnatishni boshlaydi va 2027-yil oʻrtalariga qadar butun aviatsiya parkini toʻliq jihozlashni maqsad qilgan.

Yaqinda mazkur roʻyxatga Isroilning EL AL aviakompaniyasi ham qoʻshildi. Starlink bilan hamkorlik eʼlon qilinishi ortidan, kompaniya oʻz yoʻlovchilariga parvoz davomida uzluksiz va past kechikishli (low latency) internet taqdim etishni vaʼda qilmoqda. Bu ayniqsa uzoq masofali reyslarda ishlovchi yoki ijtimoiy tarmoqlardan faol foydalanuvchi sayyohlar uchun juda muhim yangilikdir.

Raqobat va kelajak rejalari

Bozordagi raqobat ham toʻxtab qolgani yoʻq. Masalan, Finnair aviakompaniyasi hozirda bir nechta yetkazib beruvchilar, jumladan Starlink va Amazon kompaniyasining Project Kuiper (Project Leo) loyihalari oʻrtasida tanlov oʻtkazmoqda. Bu esa sunʼiy yoʻldosh interneti bozorida raqobat kuchayib, xizmatlar narxi arzonlashishi va sifati oshishiga xizmat qiladi.

Starlink tizimining asosiy afzalligi shundaki, u past orbitali sunʼiy yoʻldoshlar yordamida ishlaydi. Bu esa anʼanaviy geostatsionar sunʼiy yoʻldoshlarga qaraganda ancha tezkor aloqa va barqaror signalni taʼminlaydi. Quyida loyihaga qoʻshilgan eng mashhur aviakompaniyalar roʻyxati keltirilgan:

• United Airlines
• Emirates
• Qatar Airways
• Lufthansa Group
• Air Canada
• EL AL
• Hawaiian Airlines

Aviatsiya tahlilchilarining fikricha, yaqin yillarda Markaziy Osiyo, jumladan Oʻzbekiston havo yoʻllarida ham shunday texnologiyalarning joriy etilishi ehtimoli yuqori. Hozircha Starlink global miqyosda oʻz qamrovini kengaytirib, aviakompaniyalar uchun eng ishonchli hamkorga aylanib bormoqda.