SpaceX tarixiy IPO oʻtkazdi: Elon Musk dunyoning ilk trillioneriga aylandi

Koinot texnologiyalari sohasida inqilob qilgan SpaceX kompaniyasi aksiyalarning ommaviy joylashtiruvi (IPO) orqali jahon moliya bozorida mutlaq rekord oʻrnatdi. Elon Musk asos solgan kompaniya oʻzining 24 yillik tarixidagi eng muhim bosqichga qadam qoʻyib, fond bozoriga chiqdi va investorlar eʼtiborini oʻziga qaratdi. Bu voqea nafaqat texnologik olam, balki global iqtisodiyot uchun ham ulkan burilish yasadi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

TechCrunch nashri xabariga koʻra, SpaceX har biri 135 dollardan baholangan 555,6 million dona aksiyasini sotuvga chiqardi. Dastlab 75 milliard dollar jalb qilish rejalashtirilgan boʻlsa-da, yakunda bu koʻrsatkich 85,7 milliard dollarga yetdi. Bu natija bilan SpaceX insoniyat tarixidagi eng yirik IPO muallifiga aylandi. Mazkur muvaffaqiyat ortidan Elon Muskning boyligi keskin ortib, u rasman dunyodagi birinchi trillioner maqomini qoʻlga kiritdi.

Bozordagi shiddatli oʻsish va rekordlar

SpaceX aksiyalari Nasdaq birjasida 150 dollardan savdo qila boshladi va qisqa vaqt ichida oʻz qiymatini 11 foizga oshirdi. Investorlarning qiziqishi shu qadar yuqori boʻldiki, savdolarning birinchi kunidayoq aksiyalar narxi 160,95 dollargacha koʻtarildi. Natijada kompaniyaning umumiy bozor qiymati 2,7 trillion dollarga yetib, u dunyodagi eng qimmat beshta kompaniyadan biriga aylandi va bu borada Amazon gigantini ham ortda qoldirdi.

Savdolar hajmi kutilganidan ancha yuqori boʻldi. Robinhood platformasi SpaceX debyutidan soʻng oʻz tizimida rekord darajadagi trafik qayd etilganini maʼlum qildi. Bu jarayondan yirik banklar ham katta foyda koʻrdi: Goldman Sachs va Morgan Stanley kabi moliya institutlari bitimlarni amalga oshirish orqali taxminan 500 million dollar miqdorida komissiya yigʻimlariga ega boʻlishdi.

Strategik rejalar va Tesla bilan birlashish ehtimoli

IPOdan bir necha kun oʻtib, SpaceX oʻzining kengayish rejalarini eʼlon qildi. Kompaniya Cursor startapini 60 milliard dollarlik aksiyalar evaziga sotib olishini bildirdi. Bu qadam SpaceX’ning dasturiy taʼminot va sunʼiy intellekt yoʻnalishidagi imkoniyatlarini yanada kuchaytirishi kutilmoqda. Shuningdek, kompaniya operatsion direktori Gwynne Shotwell CNBC telekanaliga bergan intervyusida kutilmagan bayonot bilan chiqdi.

Shotwell xonimning taʼkidlashicha, kelajakda SpaceX va Tesla kompaniyalarining birlashishi Elon Muskning boshqaruv faoliyatini sezilarli darajada osonlashtirishi mumkin. Garchi bu hozircha rasmiy reja boʻlmasa-da, bunday ehtimol Tesla aksiyadorlari va bozor tahlilchilari oʻrtasida qizgʻin muhokamalarga sabab boʻldi. Ikki gigantning birlashishi energetika va transport sohasida misli koʻrilmagan sinergiya yaratishi mumkin.

SpaceX’ning ommaviy kompaniyaga aylanishi Oʻzbekiston kabi rivojlanayotgan bozorlar uchun ham ahamiyatli. Starlink tarmogʻi orqali global internet qamrovini kengaytirayotgan kompaniyaning moliyaviy barqarorligi, yaqin kelajakda mintaqamizda ham yuqori tezlikdagi sunʼiy yoʻldosh interneti xizmatlari yanada ommalashishiga xizmat qiladi. Endilikda kompaniya nafaqat koinotni zabt etish, balki jahon moliya tizimining eng qudratli ishtirokchisi sifatida oʻz yoʻlini davom ettiradi.