Yerga ulkan va potensial xavfli asteroid yaqinlashmoqda: 400 yillik rekord

Shu yilning 27-iyun kuni Yer sayyorasi yaqinidan 152637 (1997 NC1) raqamli ulkan asteroid uchib oʻtadi. NASA maʼlumotlariga koʻra, bu ushbu osmon jismining soʻnggi 400 yil ichida Yerga eng yaqin masofaga kelishidir. Asteroid sayyoramizdan taxminan 2,57 million kilometr uzoqlikda oʻtadi, bu Yer va Oy oʻrtasidagi masofadan 6,5 baravar koʻpdir. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Garchi ushbu obyekt astronomlar tomonidan "potensial xavfli" toifasiga kiritilgan boʻlsak-da, mutaxassislar xavotirga oʻrin yoʻqligini taʼkidlamoqda. Bunday maqom orbitasi Yerga nisbatan yaqin boʻlgan barcha yirik osmon jismlariga beriladi. Hozirgi hisob-kitoblar shuni koʻrsatadiki, 152637 (1997 NC1) asteroidi nafaqat joriy yaqinlashuvda, balki yaqin 100 yillik istiqbolda ham sayyoramiz bilan toʻqnashish xavfini tugʻdirmaydi.

Ushbu asteroid birinchi marta 1997-yilda NASAning NEAT (Near-Earth Asteroid Tracking) dasturi doirasida kashf etilgan. U "Atonlar" guruhiga mansub boʻlib, bunday asteroidlarning orbitalari Yer orbitasini kesib oʻtadi va qisman Venera orbitasi ichiga kiradi. Mazkur yaqinlashuv olimlar uchun noyob tadqiqot imkoniyatini taqdim etadi, chunki bunday yirik obyektlarning Yerga yaqin kelishi oʻn yilda bir marta sodir boʻladigan hodisadir.

Olimlar asteroidning aniq hajmini oʻrganadi

Hozirgi vaqtda asteroidning aniq oʻlchamlari borasida ilmiy bahslar davom etmoqda. Uning yorqinlik darajasiga koʻra, diametri 900 metrdan 1,5 kilometrgacha boʻlishi mumkinligi taxmin qilinadi. Muammo shundaki, teleskoplar orqali quyosh nurining qaytishiga qarab obyekt hajmini aniqlash qiyin: quyuq rangli yirik jism va yorqin rangli kichikroq jism bir xil koʻrinishi mumkin.

NASA ushbu noaniqlikka chek qoʻyish uchun Goldstone Solar System Radar (GSSR) radiolokatsiya tizimidan foydalanishni rejalashtirmoqda. NASA Reaktiv harakat laboratoriyasi astronomi Marina Brozovic tushuntirishicha, radiolokatsiya usuli nafaqat asteroidning aniq oʻrnini, balki uning shakli, aylanish tezligi va tarkibini ham aniqlashga yordam beradi.

Oʻzbekistonlik osmon ishqibozlari ham ushbu hodisani kuzatish imkoniyatiga ega boʻlishlari mumkin. Eng yaqin masofaga kelgan vaqtda asteroidning yorqinligi 10-yulduz kattaligiga yetadi. Bu koʻrsatkich uni kichik teleskoplar, hatto kuchli durbinlar yordamida ham koʻrish uchun yetarlidir. Shimoliy yarim sharda yashovchilar uchun bu imkoniyat yanada qulayroq boʻladi.

Keyingi safar ushbu asteroidni bunday yaqin masofadan va batafsil oʻrganish imkoniyati faqat 2088-yilda paydo boʻladi. Avvalgi shunga oʻxshash yirik yaqinlashuv 2022-yilning yanvar oyida 1994 PC1 asteroidi bilan sodir boʻlgan edi. Hozirda olimlar barcha maʼlumotlarni jamlab, koinot xavfsizligi tizimlarini yanada takomillashtirish ustida ishlamoqda.