Ijtimoiy tarmoqlarda yangi davr: Algoritmlarni endi foydalanuvchilarning oʻzi boshqaradi

Uzoq yillar davomida ijtimoiy tarmoq gigantlari foydalanuvchilar nimalarni koʻrishi kerakligini oʻzlarining yopiq algoritmlari orqali belgilab kelishdi. Garchi bizda ayrim postlarni yoqtirish yoki yashirish imkoniyati boʻlsa-da, umumiy tasmadagi kontent oqimi platforma ixtiyorida edi. Biroq, soʻnggi tendensiyalar ijtimoiy tarmoqlar oʻz nazoratining bir qismini foydalanuvchilarga topshirayotganini koʻrsatmoqda. Sunʼiy intellekt yordamida endi har bir kishi oʻz algoritmini shaxsan oʻzi „tarbiyalashi“ mumkin boʻladi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Ushbu oʻzgarish tavsiya tizimlarining evolyutsion rivojlanishini anglatadi. Ijtimoiy tarmoqlar endi hamma uchun bir xil dasturlarni namoyish etuvchi anʼanaviy televideniyedan koʻra, foydalanuvchi oʻz qiziqishlariga koʻra kontentni sozlaydigan striming xizmatlariga koʻproq oʻxshab bormoqda. Bu foydalanuvchilar uchun faqat oʻziga qiziq boʻlgan maʼlumotlarni olish, platformalar uchun esa faollikni (engagement) oshirish imkonini beradi.

Threads va Instagram: Algoritmni boshqarishning yangi usullari

Meta kompaniyasiga tegishli Threads tarmogʻi bu borada muhim qadam tashladi. 2026-yilning 16-iyulida platforma „Your Algo“ nomli yangi funksiyani ishga tushirdi. Bu vosita fevral oyida taqdim etilgan „Dear Algo“ tizimining mantiqiy davomidir. Ilgari foydalanuvchilar „Dear Algo, menga koʻproq podkastlar haqida maʼlumot koʻrsat“ qabilidagi ochiq postlar yozish orqali tizimga taʼsir oʻtkazishga harakat qilishgan boʻlsa, endi buni shaxsiy sozlamalar orqali amalga oshirish mumkin.

„Your Algo“ funksiyasi orqali foydalanuvchilar qaysi mavzularni koʻproq yoki kamroq koʻrishni xohlashlarini maxfiy ravishda belgilashlari mumkin. Eng qiziq tomoni, bu soʻrovning amal qilish muddati ham tanlanadi: bir, uch yoki yetti kun. Masalan, dam olish kunlari faqat sport yangiliklarini koʻrib, siyosiy yoki stressli xabarlarni vaqtincha cheklab qoʻyish imkoniyati paydo boʻldi.

Instagram ham bu borada ortda qolayotgani yoʻq. Iyun oyi boshida platforma butun tasma, qidiruv (Explore) va Reels boʻlimlari uchun yagona algoritm nazorati vositasini taqdim etdi. 2025-yil dekabrida faqat Reels uchun sinovdan oʻtkazilgan ushbu tizim endi barcha foydalanuvchilar uchun ochiq. Sozlamalar boʻlimida „Your Algorithm“ menyusi orqali Instagram sizni nimalarga qiziqadi deb hisoblayotganini koʻrishingiz mumkin.

Mazkur vosita yordamida tizim tomonidan notoʻgʻri tahlil qilingan qiziqishlarni oʻchirib tashlash yoki yangilarini qoʻshish mumkin. Bu esa ijtimoiy tarmoqdan foydalanish tajribasini yanada sifatli va foydali qiladi. Shuningdek, TikTok kabi boshqa yirik platformalar ham foydalanuvchilarga oʻz tavsiyalarini noldan qayta sozlash (Reset) imkoniyatini beruvchi vositalarni joriy qilmoqda.

Xulosa qilib aytganda, ijtimoiy tarmoqlar oʻz foydalanuvchilariga koʻproq erkinlik berish orqali ularni platformada uzoqroq ushlab qolishni koʻzlamoqda. Bu oʻzgarishlar Oʻzbekistondagi foydalanuvchilar uchun ham juda muhim, chunki endi tasmadagi keraksiz va reklama xarakteridagi kontentni sunʼiy intellekt yordamida osonroq filtrlash imkoni tugʻiladi.