Blue Origin koinot tarixida yangi rekord oʻrnatdi: BE-7 dvigateli 41 daqiqa ishladi

Jeff Bezosga tegishli Blue Origin kompaniyasi koinotni oʻzlashtirish yoʻlida ulkan texnologik yutuqqa erishdi. Kompaniya tomonidan ishlab chiqilgan BE-7 raketa dvigateli sinov jarayonida 2500 soniya (41 daqiqadan koʻproq) davomida toʻxtovsiz ishlab, suyuqlik bilan ishlaydigan turbonasosli dvigatellar orasida mutlaq rekordni yangiladi. Ushbu muvaffaqiyat NASAning Oyni oʻrganishga qaratilgan kelgusi missiyalari uchun muhim qadam hisoblanadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Blue Origin rahbari Deyv Limpning maʼlum qilishicha, sinovlar davomida dvigatel 10 ming funt-kuch (taxminan 4,5 tonna) tortish quvvatida barqaror ishlagan. Bu natija nafaqat texnologik barqarorlikni, balki yangi avlod koinot apparatlarining chidamliligini ham isbotlaydi. Mazkur rekord koʻrsatkich ixbt.com nashri tomonidan keng yoritildi.

Space Shuttle rekordi ortda qoldi

Qayd etish joizki, avvalgi rekord mashhur Space Shuttle tizimining RS-25 dvigateliga tegishli edi. 1988-yilda oʻtkazilgan sinovlarda ushbu dvigatel 2017 soniya davomida ishlagan. Blue Origin muhandislari oʻtmishdagi tajribalarga tayangan holda, ushbu koʻrsatkichni deyarli 8 daqiqaga yaxshilashga muvaffaq boʻlishdi. Bu esa zamonaviy muhandislikning naqadar ilgarilab ketganidan dalolat beradi.

BE-7 dvigateli kelajakda Blue Moon oyga qoʻnish modulining asosiy qismi boʻlishi kutilmoqda. Garchi real missiyalar davomida dvigatelning 41 daqiqa davomida uzluksiz ishlashiga ehtiyoj tugʻilmasa-da, bunday ekstremal sinovlar konstruksiyaning ishonchliligini tekshirish uchun zarurdir. Bu jarayon muhandislarga dvigatelning eng yuqori yuklamalar ostidagi holati haqida qimmatli maʼlumotlarni taqdim etadi.

Raketa dvigatellari uchun eng qiyin bosqichlar odatda ishga tushirish, toʻxtatish va tortish kuchini oʻzgartirish jarayonlari hisoblanadi. Barqaror rejimda ishlash esa regenerativ sovutish tizimi tufayli qismlarning yeyilishini kamaytiradi. Shunga qaramay, 2500 soniya davomida bir maromda ishlash dvigatelning issiqlik boshqaruvi va yoqilgʻi uzatish tizimi mukammal ekanini koʻrsatadi.

Blue Moon dasturi NASA bilan hamkorlikda amalga oshirilmoqda va u Oyni oʻzlashtirishda yuk hamda ekipajlarni yetkazib berish vazifasini bajaradi. Blue Origin jamoasi ushbu rekordni koinot sanoatidagi yangi davrning boshlanishi deb baholamoqda. Kompaniya rahbariyati oʻz xabarida ushbu natijaga erishishda hissa qoʻshgan barcha muhandislarga minnatdorlik bildirgan.

Ushbu yutuq Oʻzbekiston kabi koinot texnologiyalariga qiziqish ortib borayotgan mamlakatlar uchun ham ilmiy ahamiyatga ega. Dunyo miqyosidagi bunday texnologik poygalar koinotga parvozlar tannarxini tushirishga va xavfsizlik darajasini oshirishga xizmat qiladi.