Sunʼiy intellekt poygasi sabab server butlovchi qismlari narxi keskin koʻtarilmoqda

Global texnologiya bozorida sunʼiy intellekt (AI) va yuqori samarali hisoblash tizimlariga boʻlgan talabning misli koʻrilmagan darajada ortishi serverlar uchun zarur boʻlgan butlovchi qismlar narxiga bevosita taʼsir koʻrsata boshladi. Xususan, server va energetika tizimlarining muhim tarkibiy qismi hisoblangan alyuminiy elektrolitik kondensatorlar ishlab chiqaruvchi yetakchi kompaniyalar narxlar oshishini eʼlon qildi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Yaponiyaning ushbu sohadagi gigantlari — Nippon Chemi-Con va Nichicon kompaniyalari oʻz mahsulotlari narxini sezilarli darajada koʻtarishini maʼlum qildi. Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, dunyoda ikkinchi yirik yetkazib beruvchi hisoblangan Nichicon allaqachon oʻz mijozlarini barcha turdagi mahsulotlar uchun narxlar oshishi haqida ogohlantirgan. Bu holat butun elektronika sanoatida yangi narxlar toʻlqinini keltirib chiqarishi kutilmoqda.

Narxlar oshishining asosiy sabablari

Ekspertlarning taʼkidlashicha, dastlab narxlarning 9–12 foiz atrofida koʻtarilishi taxmin qilingan edi, biroq soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, oʻsish koʻrsatkichi 10–15 foizga yetishi mumkin. Bu oʻzgarishlar nafaqat tayyor mahsulot tannarxiga, balki Tayvan va boshqa mintaqalardagi raqobatchi ishlab chiqaruvchilarning strategiyasiga ham taʼsir koʻrsatadi. Ular ham yaqin oylarda narxlarni moslashtirishi kutilmoqda.

Narxlarning bunday keskin koʻtarilishiga bir qancha tashqi omillar sabab boʻlmoqda. Birinchidan, xomashyo bozoridagi vaziyat ogʻirlashgan: kimyoviy materiallar narxi avvalgi darajaga nisbatan 30–40 foizga, metall xomashyosi esa oʻrtacha 10 foizga qimmatlashgan. Shuningdek, alyuminiy folga ishlab chiqarish xarajatlari ham sezilarli darajada oshgan.

Yaqin Sharqdagi geosiyosiy keskinlik va global inflyatsiya fonida elektr energiyasi narxining koʻtarilishi ham ishlab chiqaruvchilarni qiyin ahvolga solib qoʻydi. Nichicon kompaniyasi vakillarining soʻzlariga koʻra, ishlab chiqarish quvvatlarining cheklanganligi va ayni paytda serverlarga boʻlgan talabning haddan tashqari yuqoriligi narxlarni qayta koʻrib chiqishdan boshqa chora qoldirmagan.

Sanoatdagi zanjirli reaksiya

Alyuminiy elektrolitik kondensatorlar narxining oshishi elektronika sanoatidagi zanjirli reaksiyaning bir qismidir. Avvalroq koʻp qatlamli keramik kondensatorlar (MLCC) va tantal kondensatorlar bozorida ham shunday oʻsish kuzatilgan edi. Bu esa maʼlumotlarni qayta ishlash markazlari (DPC) va bulutli texnologiyalar infratuzilmasini qurish xarajatlarini oshiradi.

Oʻzbekiston bozoriga ham ushbu oʻzgarishlar bilvosita taʼsir koʻrsatishi mumkin. Mamlakatimizda raqamlashtirish jarayonlari jadal kechayotgan va mahalliy server parklari kengaytirilayotgan bir vaqtda, butlovchi qismlarning qimmatlashishi tarmoq uskunalarining yakuniy narxiga taʼsir qilishi ehtimoldan xoli emas. Tayvan yetkazib beruvchilari iyun va iyul oylaridan boshlab yangi narxlar siyosatiga oʻtishni rejalashtirmoqda.

Xulosa qilib aytganda, sunʼiy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi nafaqat dasturiy taʼminot, balki apparat taʼminoti bozorini ham tubdan oʻzgartirmoqda. Xomashyo narxining barqarorlashmasligi va yuqori texnologiyali uskunalarga boʻlgan talabning pasaymasligi yaqin kelajakda butlovchi qismlar narxi yanada koʻtarilishi mumkinligidan dalolat beradi.