SpaceX kosmosdan yuk qaytaruvchi yangi Starfall kapsulasini muvaffaqiyatli uchirdi

Ilon Mask boshqaruvidagi SpaceX kompaniyasi koinotni oʻzlashtirish yoʻlida yana bir muhim qadamni tashladi. Starlink va Starship loyihalaridan soʻng, kompaniya orbitadan yuklarni Yerga xavfsiz qaytarishga ixtisoslashgan yangi Starfall kapsulasining ilk namoyish parvozini muvaffaqiyatli amalga oshirdi. Ushbu texnologiya koinotdagi sanoat ishlab chiqarishi va ilmiy tadqiqotlar natijalarini tezkorlik bilan yetkazib berishda yangi davrni ochishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Missiya 23-iyun kuni Florida shtatidagi Kanaveral burnida joylashgan SLC-40 maydonchasidan boshlandi. Falcon 9 raketasi kapsulani belgilangan orbitaga muvaffaqiyatli olib chiqdi. Eʼtiborli jihati shundaki, ushbu parvozda foydalanilgan B1078 raqamli birinchi bosqich raketa tashuvchisi oʻzining 29-missiyasini bajardi va vazifasini oʻtab boʻlgach, Atlantika okeanidagi "A Shortfall of Gravitas" platformasiga aniq qoʻndi.

Starfall kapsulasining texnik imkoniyatlari

Starfall — bu maxsus koinot laboratoriyalarida olingan farmatsevtika materiallari, kristallik moddalar va boshqa yuqori texnologik mahsulotlarni Yerga qaytarish uchun moʻljallangan apparatdir. Kapsulaning diametri 3,1 metrni, balandligi esa qariyb 75 santimetrni tashkil etadi. Umumiy ogʻirligi 2,1 tonna boʻlgan ushbu qurilma bir tonnagacha foydali yukni sigʻdira oladi, bu esa bozordagi mavjud tijoriy muqobillardan ancha katta koʻrsatkichdir.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, parvoz rejasi oʻta aniqlik bilan ishlab chiqilgan. Falcon 9 raketasining ikkinchi bosqichi Starfall kapsulasini orbitaga chiqargach, Yer atrofida bir yarim marta aylanish amalga oshirildi. Shundan soʻng, tormozlash manevri bajarilib, kapsula asosiy blokdan ajraldi va atmosferaga kirishni boshladi. Qurilmaning Tinch okeaniga, Kaliforniya qirgʻoqlaridan taxminan 965 kilometr uzoqlikka qoʻnish jarayoni parashyutlar yordamida amalga oshirilishi koʻzda tutilgan.

Koinot iqtisodiyotidagi yangi yoʻnalish

Starfall konstruksiyasi ikki asosiy qismdan iborat: yuk boʻlmasi va uglerod tolasidan ishlangan issiqlik himoyasi ekrani. Koinotning ogʻirlik kuchi boʻlmagan sharoitida ishlab chiqarilgan dori-darmonlar va materiallar Yer atmosferasiga kirishda yuqori haroratdan aynan shu ekran yordamida himoyalanadi. Qurilmani fazoda yoʻnaltirish uchun siqilgan azot tizimidan foydalaniladi.

Kelajakda SpaceX ushbu kapsulalardan nafaqat qisqa muddatli suborbital parvozlarda, balki past Yer orbitasidagi uzoq davom etuvchi missiyalarda ham foydalanishni rejalashtirmoqda. Shuningdek, Starfall loyihasi boshidanoq ulkan Starship kemalari bilan integratsiya qilinadigan qilib loyihalashtirilgan. Bu esa kelajakda Mars yoki Oydan qaytadigan yuklarni tashishda ham ushbu texnologiya qoʻllanilishidan dalolat beradi.

Ushbu muvaffaqiyatli sinov SpaceX uchun koinot iqtisodiyotining eng istiqbolli segmentlaridan biri — orbital ishlab chiqarish logistikasida yetakchilikni taʼminlaydi. Oʻzbekistonlik texnologiya ishqibozlari uchun ham bu yangilik muhim, chunki koinotga yuk chiqarish narxi arzonlashgani sari, kelajakda mahalliy ilmiy tadqiqot institutlarining tajribalarini ham orbitaga yoʻllash imkoniyatlari kengayib boradi.