NASA xarajatlar oshib ketgani sababli Artemis dasturining toʻrtta loyihasidan voz kechdi
AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) oʻzining ulkan Artemis oy dasturi doirasidagi toʻrtta asosiy loyihani toʻxtatishga qaror qildi. Bunga mazkur loyihalarning umumiy qiymati kutilmaganda keskin oshib ketgani va muddatlarning bir necha yilga surilgani sabab boʻlgan. NASA Bosh inspektori boshqarmasi tomonidan eʼlon qilingan hisobotda ushbu qaror agentlikning moliyaviy barqarorligini saqlab qolish uchun zarur chora ekani taʼkidlanadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Maʼlumotlarga koʻra, bekor qilingan toʻrtta loyihaning dastlabki baholangan qiymati 2,8 milliard dollarni tashkil etgan edi. Biroq ishlab chiqish jarayonida bu koʻrsatkich deyarli ikki baravarga oshib, 5,9 milliard dollarga yetgan. Shu bilan birga, ushbu qurilmalarni yetkazib berish muddatlari rejadagidan 7 yilga kechikkan. Auditorlarning xulosasiga koʻra, agar loyihalar toʻxtatilmaganida, xarajatlar va vaqt sarfi yanada ortib borishi muqarrar edi.
Strategik ustuvorliklarning oʻzgarishi
NASA maʼmuriyati mart oyida eʼlon qilingan Ignition deb nomlangan yangi strategiya doirasida ushbu loyihalardan voz kechishini bildirgan edi. Agentlik rahbariyati endilikda asosiy eʼtiborni oy atrofidagi orbitada infratuzilma yaratishdan koʻra, bevosita Oy sirtida doimiy bazani barpo etishga qaratmoqda. Bu esa Artemis dasturining umumiy arxitekturasini soddalashtirishni talab etadi.Bekor qilingan loyihalar orasida Space Launch System (SLS) oʻta ogʻir raketasi uchun yangi yuqori bosqich va Universal Stage Adapter kabi muhim qismlar bor edi. Garchi ayrim pudratchilar va koinot hamjamiyati vakillari tayyorlik darajasi yuqori boʻlgan loyihalarning toʻxtatilishini tanqid qilgan boʻlsa-da, NASA bu qurilmalar odamlarning Oyga ilk qoʻnishi uchun hayotiy zarur emasligini maʼlum qildi.
Xarajatlar nega bunchalik oshib ketdi?
Universal Stage Adapter loyihasi xarajatlar nazoratdan chiqib ketganiga yaqqol misol boʻla oladi. Dynetics kompaniyasi bilan 2017-yilda tuzilgan shartnoma qiymati 131 million dollarni tashkil qilgan edi. Loyiha yopilgan vaqtda esa uning narxi 353 million dollarga yetgan. Auditorlar taxminiga koʻra, ishlar davom ettirilganda, oddiy kompozit materialdan yasalgan ushbu adapter 500 million dollarga tushishi va faqat 2030-yilga kelib tayyor boʻlishi mumkin edi.- Loyihalar qiymatining 2,8 milliarddan 5,9 milliard dollargacha oʻsishi;
- Yetkazib berish muddatlarining 7 yilga kechikishi;
- Pudratchilar tomonidan shartnoma shartlarining bajarilmasligi;
- Oy atrofidagi Lunar Gateway stansiyasi rejalarining qayta koʻrib chiqilishi.
Izohlar 0
…