Tesla ishtirokidagi fojiali avariya: NTSB tergovi avtopilot aybsizligini isbotladi

AQSH Milliy transport xavfsizligi kengashi (NTSB) Texas shtatining Keti shahrida yuz bergan va inson oʻlimiga sabab boʻlgan Tesla Model 3 avariyasi boʻyicha dastlabki tergov xulosalarini eʼlon qildi. Mazkur hodisa elektromobillarning oʻz-oʻzini boshqarish tizimlari xavfsizligi borasidagi bahslarni yana bir bor kun tartibiga chiqargan edi. Biroq olingan maʼlumotlar fojiaga texnika emas, balki inson omili sabab boʻlganini koʻrsatmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Voqea tafsilotlariga koʻra, 2026-yilning 19-iyun kuni sodir boʻlgan halokatda Tesla Model 3 avtomobili turar joy binosining gʻishtli devorini urib kirgan. Toʻqnashuv oqibatida uy ichida boʻlgan ayol kishi halok boʻlgan, 44 yoshli haydovchi esa yengil jarohatlar bilan qutulib qolgan. Dastlabki taxminlarda avtomobilning FSD (Full Self-Driving) tizimi nosozligi haqida soʻz borgan edi.

Telemertriya maʼlumotlari va haydovchi xatosi

ixbt.com nashrining NTSB hisobotiga tayanib xabar berishicha, avariya vaqtida Tesla bort kompyuteri barcha harakatlarni qayd etib borgan. Maʼlum boʻlishicha, toʻqnashuvdan bir necha soniya oldin avtomobilda FSD (Supervised) rejimi yoqilgan boʻlgan. Biroq aynan xavfli burilish nuqtasida haydovchi tezlanish pedalini (gazni) 100 foizga bosgan, bu esa tizimning avtomatik boshqaruv funksiyasini darhol bekor qilib, nazoratni insonga oʻtkazgan.

Elektron maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, avtomobil T-simon chorrahada burilishi kerak boʻlgan joyda soatiga 70 mil (taxminan 113 km/soat) tezlikda harakatlanishda davom etgan. Haydovchi yoʻldan chiqib ketib, hovli maydonini kesib oʻtgan va katta tezlikda uy devoriga borib urilgan. Bu holatda tizim emas, balki haydovchining notoʻgʻri aralashuvi halokatli oqibatlarga olib kelgan deb topildi.

Tergovchilar, shuningdek, voqea sodir boʻlgan vaqtdagi ob-havo sharoitlarini ham oʻrganib chiqishdi. Hisobotda qayd etilishicha, oʻsha kuni havo ochiq, koʻrinish darajasi juda yaxshi va yoʻl qoplamasi quruq boʻlgan. Yaʼni, datchiklar yoki kameralar ishlashiga xalaqit beruvchi tashqi tabiiy omillar mavjud boʻlmagan.

Xavfsizlik tizimlariga ishonch masalasi

Ushbu holat Tesla kompaniyasining koʻp yillik pozitsiyasini tasdiqlamoqda: FSD tizimi qanchalik mukammal boʻlmasin, u "nazorat ostidagi" yordamchi vosita hisoblanadi va haydovchi har qanday vaziyatda masʼuliyatni oʻz zimmasiga olishga tayyor turishi shart. Oʻzbekiston yoʻllarida ham Tesla va boshqa aqlli elektromobillar soni ortib borayotgan bir paytda, bunday texnologiyalarga koʻr-koʻrona ishonmaslik muhim ahamiyatga ega.

Mazkur tergov natijalari avtopilot tizimlariga nisbatan bildirilayotgan ayblovlarni kamaytirishi kutilmoqda. Shunga qaramay, NTSB yakuniy xulosani barcha texnik ekspertizalar tugagandan soʻng taqdim etadi. Hozircha asosiy ayb tezlikni oshirgan va boshqaruvda xatoga yoʻl qoʻygan haydovchi zimmasida qolmoqda.