SpaceX tarixiy natijani qayd etdi: Falcon 9 raketasi 600-marta koinotga uchirildi

Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasi koʻp marotaba foydalaniladigan raketa texnologiyalari sohasida navbatdagi ulkan marrani zabt etdi. Kompaniya tarixida ilk bor Falcon 9 raketasining birinchi bosqichidan qayta foydalangan holda amalga oshirilgan parvozlar soni 600 taga yetdi. Bu koʻrsatkich koinotni oʻzlashtirish sanoatida xarajatlarni kamaytirish va parvozlar intensivligini oshirish borasidagi inqilobiy qadam sifatida baholanmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Yubiley koʻrsatkichi sakkiz soatdan kamroq vaqt oraligʻida amalga oshirilgan Starlink sunʼiy yoʻldoshlarining ikkita ketma-ket parvozi davomida qayd etildi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, birinchi missiya Kaliforniyadagi Vandenberg bazasidan, ikkinchisi esa Floridadagi Kanaveral burnida joylashgan kosmodromdan start olgan. Har ikki parvoz ham muvaffaqiyatli yakunlanib, orbitaga mos ravishda 27 va 29 ta yangi sunʼiy yoʻldoshlar joylashtirildi.

Koʻp marotaba foydalanish texnologiyasining samarasi

Mazkur parvozlarning asosiy jihati shundaki, vazifani bajarib boʻlgach, Falcon 9 raketasining har ikki birinchi bosqichi ham Yerga xavfsiz qaytib keldi va maxsus platformalarga qoʻndi. Floridadagi missiyada ishtirok etgan B1093 raqamli tezlatgich oʻzining 15-parvozini amalga oshirgan boʻlsa, Kaliforniyadan uchgan B1080 bosqichi koinotga 28-marta yoʻl oldi.

SpaceX muhandislari birinchi bosqichlarni qayta tiklash va ulardan takroran foydalanish orqali kosmik parvozlar tannarxini keskin pasaytirishga muvaffaq boʻlishdi. Bugungi kunda kompaniyaning mutlaq rekordi bitta birinchi bosqichning 36 marta koinotga chiqib qaytishi bilan bogʻliq boʻlib turibdi. Bu natija anʼanaviy bir martalik raketalar davri oʻtmishda qolayotganidan dalolat beradi.

Ushbu yutuq nafaqat SpaceX, balki butun jahon aerokosmik sanoati uchun muhim ahamiyatga ega. Starlink loyihasi doirasidagi sunʼiy yoʻldoshlar sonining ortishi dunyo boʻylab, jumladan, eng chekka hududlarda ham yuqori tezlikdagi internet qamrovini kengaytirish imkonini beradi. Oʻzbekiston kabi dengizga chiqish imkoniyati cheklangan va togʻli hududlarga ega mamlakatlar uchun bunday sunʼiy yoʻldoshli aloqa tizimlari kelajakda raqamli tafovutni bartaraf etishda muhim rol oʻynashi mumkin.

Ekspertlarning taʼkidlashicha, Falcon 9 raketasining bunday barqaror va ishonchli parvozlari SpaceX kompaniyasiga kelajakdagi yanada murakkab missiyalar, xususan, Marsni oʻzlashtirish va Oyga qaytish dasturlari uchun mustahkam poydevor yaratib bermoqda. 600 ta muvaffaqiyatli qayta parvoz — bu shunchaki raqam emas, balki muhandislik sohasidagi yuksak mahorat mahsulidir.