Xitoyda miya-kompyuter interfeyslari sohasida ulkan sakrash amalga oshirildi

Xitoylik olimlar neyrointerfeyslar texnologiyasini yangi bosqichga olib chiquvchi inqilobiy tizimni taqdim etishdi. Dunyoda ilk bor bir vaqtning oʻzida turli hududlarda boʻlgan minglab insonlarning elektroensefalogramma (EEG) maʼlumotlarini sinxron ravishda yigʻish imkoniyati yaratildi. Ushbu kashfiyot sunʼiy intellekt modellarini inson miyasi signallari asosida oʻqitishda yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

CCTV telekanali xabariga koʻra, ushbu yangi texnologiya miya va kompyuter oʻrtasidagi aloqani tadqiq qilish hamda neyrotizimlarni takomillashtirish uchun maxsus ishlab chiqilgan. Shu paytga qadar bunday tajribalar cheklangan miqyosda, yaʼni faqat bir necha oʻnlab koʻngillilar ishtirokida oʻtkazib kelinar edi. Endilikda minglab ishtirokchilarning maʼlumotlarini bir vaqtning oʻzida yozib olish imkoniyati paydo boʻldi.

Texnologik toʻsiqlar qanday bartaraf etildi?

Loyiha muhandislari ushbu natijaga erishish uchun ikkita oʻta murakkab masalani hal qilishlariga toʻgʻri keldi. Birinchidan, EEG signallarini qayd etuvchi uskunalar hajmi sezilarli darajada kichraytirildi, biroq bu oʻlchov aniqligiga salbiy taʼsir koʻrsatmadi. Bu qurilmalarni kundalik hayotda foydalanish uchun qulayroq holga keltirdi.

Ikkinchi va eng muhim muammo — bu maʼlumotlarni sinxronlashtirish edi. Ishtirokchilar turli shahar va hududlarda boʻlgani sababli, tarmoqdagi kechikishlarga qaramay, barcha qurilmalarning millisekundgacha boʻlgan aniqlikda bir xil vaqtda ishlashi taʼminlandi. Bu sunʼiy intellekt uchun oʻta aniq va sifatli maʼlumotlar bazasini yaratishga xizmat qiladi.

Neyrotizimlar kelajagi uchun yangi manba

Mutaxassislarning fikricha, bugungi kunda neyrointerfeyslar sohasidagi asosiy muammo — bu sifatli EEG maʼlumotlarining yetishmasligidir. Agar ChatGPT kabi universal AI modellarini oʻqitish uchun matn, tasvir va videolar gigant hajmlarda toʻplangan boʻlsa, inson miyasining elektr faolligi haqidagi yozuvlar juda kam va tarqoq holatda edi.

Yangi tizim birgina seans davomida minglab soatlik sinxron EEG yozuvlarini toʻplash imkonini beradi. Bu esa sunʼiy intellekt algoritmlarini oʻqitish uchun ulkan maʼlumotlar toʻplamini (dataset) yaratish jarayonini bir necha barobar tezlashtiradi. Natijada, kelajakda faqat matn yoki tasvir bilan cheklanib qolmay, inson miyasi signallarini bevosita tahlil qila oladigan yangi avlod neyrotizimlari paydo boʻladi.

Istiqbolda ushbu texnologiya insonning kognitiv holatini yaxshiroq tushunadigan va u bilan deyarli bevosita muloqot qila oladigan tizimlarni yaratishga yoʻl ochadi. Bu nafaqat tibbiyotda, balki inson va texnika oʻrtasidagi oʻzaro aloqaning barcha sohalarida inqilob yasashi mumkin.