NASA va xususiy kompaniyalar Oyda bazalar qurish uchun texnologiya yaratmoqda

AQShning Interlune va Vermeer kompaniyalari Yerning tabiiy yoʻldoshida kelgusidagi bazalar uchun maydonlarni mustaqil ravishda tayyorlay oladigan avtonomsiz qurilish texnikasini yaratish boʻyicha hamkorlikni kengaytirdi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu oʻziga xos robotlashtirilgan tizimni 2028-yilda Oyga joʻnatish rejalashtirilmoqda va u kosmik infratuzilmani rivojlantirishda muhim qadam boʻlishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Muhandislar maxsus kompleksni ishlab chiqib, uni toʻgʻridan-toʻgʻri lunoxodga birlashtirishni rejalashtirgan. Mazkur texnika sirtni tozalash, tuproqni tekislash hamda kelgusida kosmik apparatlarni qoʻndirish va turli inshootlarni bunyod etish uchun mukammal maydonlar tayyorlash vazifalarini bajaradi. Mutaxassislar avval ushbu uskunani Yer sharoitida sinovdan oʻtkazishni, shundan keyingina uni bevosita Oydagi vazifalarga jalb etishni koʻzda tutmoqda.

Ekstremal sharoitlar va avtonomlik

Oy yuzasidagi oʻta ogʻir sharoitlar loyiha mualliflaridan oʻziga xos yechimlarni talab qilmoqda. Xususan, qurilma oʻta abraziv xususiyatga ega boʻlgan oy changi, haroratning keskin oʻzgarib turishi hamda Yer bilan aloqadagi sezilarli kechikishlarga bardosh berishi shart. Aynan shuning uchun texnika insonning bevosita ishtirokisiz, deyarli toʻliq avtonom rejimda ishlashga moʻljallangan holda loyihalashtirilmoqda.

Kompaniyalar bu borada maʼlum tajribaga ham ega boʻlib, 2025-yilning may oyida toʻlqinli qadam tashlagan holda toʻliq hajmli oy ekskavatorining prototipini taqdim etgan edi. Ushbu sinov konsepsiyaning hayotiyligini toʻliq tasdiqladi. Shundan soʻng, loyiha endilikda real kosmik missiyalar uchun moʻljallangan professional uskunani yaratish bosqichiga muvaffaqiyatli oʻtdi.

Kelajakdagi istiqbollar va sayyoralararo reja

Interlune bosh direktori Rob Meyersonning taʼkidlashicha, aynan avtonom qurilish texnikasi va materiallarni koʻchirish tizimlari Oyda doimiy infratuzilmani barpo etishning asosiga aylanadi. Bu esa oʻz navbatida uzoq muddatli bazalar qurilishi hamda kelgusida mahalliy resurslarni qazib olish imkoniyatlarini taʼminlaydi.

Mazkur loyiha doirasida ishlab chiqilgan ilgʻor uskunalar faqat Oy bilan cheklanib qolmaydi. Kelgusida ulardan Mars hamda boshqa sayyoralarda ham qazilma boyliklarni oʻzlashtirish, yirik infratuzilma loyihalarini amalga oshirish hamda ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borishda keng foydalanish koʻzda tutilgan.