Universal sunʼiy intellekt modellari avtomobil boshqaruvida sinovdan oʻtkazildi

Yillar davomida olib borilgan ishlanmalar va ulkan sarf-xarajatlarga qaramay, zamonaviy avtonom avtomobillar hali ham nisbatan sodda vaziyatlarda kutilmagan qiyinchiliklarga duch kelmoqda. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ular yoʻl oʻrtasida toʻxtab qolish, toʻsiqlarga urilish, taʼmirlash uchastkalarida adashish yoki suv bosgan qatnov qismini tanimaslik kabi holatlarga duch keladi. Shu munosabat bilan olimlar aslida avtomobilni boshqarish uchun maxsus yaratilmagan universal sunʼiy intellekt modellari bunday vazifani uddalay olishini tekshirib koʻrishga qaror qilishdi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Oʻtkazilgan noyob tajriba davomida mutaxassislar haqiqiy Toyota Corolla avtomobiliga ulangan kompyuterga OpenAI tomonidan ishlab chiqilgan GPT-6 Astra, xAI tizimining Grok 4.6 hamda Anthropic kompaniyasining Claude Fable 5.1 modellarini oʻrnatishdi. Noutbuk mashinaga GPS maʼlumotlari va gʻildiraklar holati kabi avtomobil parametrlarini uzatib turgan, model esa oʻz navbatida rul, gaz hamda tormoz boʻyicha boshqaruv buyruqlarini qaytargan. Avtomobil ichida oʻtirgan inson faqat tormoz pedalini nazorat qilgan, biroq mashinani boshqarmagan.

Sinov natijalari va asosiy muammolar

Tajriba davomida modelning vazifasi konuslar yordamida belgilab qoʻyilgan avtoturargoh marshrutini mustaqil ravishda bosib oʻtishdan iborat edi. Biroq amaldagi natijalar ishonchli haydashdan ancha yiroq boʻlib chiqdi. Sinov natijalariga koʻra, faqatgina GPT-6 Astra traektoriyani toʻliq bosib oʻta oldi — bu ikkinchi urinishda va 5 daqiqa davomida amalga oshirildi. Bunda mashina soatiga atigi 0,94 milya (1,5 km/soat) tezlikda harakatlanib, 150 metrdan kam masofani bosib oʻtdi. Qolgan modellarning aksariyati hatto birinchi burilishni ham uddalay olmadi.

Mualliflarning baholashicha, asosiy muammo fazoviy idrok etish bilan bogʻliq boʻlgan. Modellar qaysi yoʻl diagonal konuslar qatorining qaysi tomonida joylashganini notoʻgʻri aniqlagan. Xususan, Grok birinchi urinishdan soʻng avtomobil kamera tasviridan koʻra kengroq boʻlib chiqqanini va mashina oldidagi fazoni notoʻgʻri talqin qilganini ochiq eʼtirof etgan. Shunga qaramay, ushbu tajriba zamonaviy universal modellarni ilk bor real avtomobilni mustaqil boshqarishga majburlashdagi sezilarli qadam boʻldi.

Iqtisodiy va xavfsizlik cheklovlari

Mutaxassislar hozirgi universal modellar juda past tezlikda boʻlsa-da, haqiqiy mashinani boshqarish vazifalarini bajarishga qodirligini taʼkidlashmoqda. Biroq olingan natijalar xavfsizlikni taʼminlash, xulq-atvorni belgilangan cheklovlarga moslashtirish va tekshiruv usullari ustida hali koʻp ishlash kerakligini koʻrsatdi. Jumladan, juda past tezlikdagi harakatning oʻzi ham tadqiqotchilar uchun qimmatga tushdi.

The Register hisob-kitoblariga koʻra, toʻliq bosib oʻtilgan bitta test qochishi uchun tadqiqotchilar taxminan 6,6 million tokenni qayta ishlashga 7,74 dollar sarflashgan. Bu oddiy avtomobilga sarflanadigan yoqilgʻi qiymatidan taxminan 500 marta koʻp demakdir. Avtonom transport uchun bu muhim cheklov hisoblanadi, chunki til modeli vazifani bajarishi mumkin, biroq uning hisoblash xarajatlari oddiy safar iqtisodiyotiga mutlaqo mos kelmaydi.

Qizigʻi shundaki, modellarning ayrimlari umuman mashina boshqaruvini oʻz qoʻliga olishni istamagan. Mualliblarning soʻzlariga koʻra, ayniqsa GPT-6 Astra boʻsh turargohda va qatʼiy tezlik cheklovlarida ham xavfsizlik mulohazalarini roʻkach qilib, boshqaruvdan bir necha bor bosh tortgan. Tadqiqotchilar soʻrovlarni oʻzgartirib koʻrishganiga qaramay, modellarning baʼzilari haqiqiy mashina oldida turganini anglab, uni boshqarishni rad etishda davom etgan.