Kunduzgi uyqu siri: Organizm tetik bo‘lishi uchun aynan necha daqiqa uxlash kerak?

Kun davomida charchoqni yengish va energiyani tiklash maqsadida kunduzi bir oz mizg‘ib olish odati ko‘pchilikka xos. Biroq mutaxassislar kunduzgi uyqu davomiyligini qat’iy nazorat qilishni va 30 daqiqadan oshirmaslikni tavsiya etishadi. Aks holda, kutilgan tetiklik o‘rniga kunning qolgan qismida og‘ir toliqish va bezovtalik hissi yuzaga kelishi mumkin.

Tibbiy nuqtayi nazardan, bu holat inson miyasidagi kimyoviy jarayonlar va uyqu bosqichlarining almashinuvi bilan bevosita bog‘liq.

20 daqiqalik «sehrli» uyqu: Serotonin gormonining roli

Qisqa muddatli kunduzgi orom organizmni quyidagicha qayta tiklaydi:

• Serotonin ishlab chiqarilishi: Kunduzgi dam olishning dastlabki 20 daqiqasida tanada faol ravishda «baxt va quvvat gormoni» bo‘lmish serotonin ishlab chiqariladi;

• Tetiklik manbai: Aynan ushbu qisqa uyqudan so‘ng inson o‘zida kuch-quvvat oqimini his qilishi, miya faoliyati tiniqlashishi va kayfiyat ko‘tarilishi serotoninning vaqtida faollashishi bilan ta’minlanadi.

30 daqiqadan oshsa nima bo‘ladi? Chuqur fazaning salbiy ta’siri

Kunduzi uzoqroq uxlash nega zararli ekanining asosiy sabablari:

• Chuqur uyquga kirib ketish: Uyqu boshlanganidan 30 daqiqa o‘tgach, organizm chuqur fazaga kiradi va bu bosqichdan miyaning «uyg‘onishi» ancha qiyin kechadi;

• Og‘ir toliqish va bezovtalik: Chuqur faza paytida uyg‘onib ketgan odam o‘zini yanada charchagan va lanj his qiladi;

• Yurak urishi va kayfiyat buzilishi: Aynan noto‘g‘ri vaqtda uyg‘onish yurak urishining tezlashishiga, ichki bezovtalik va xavotir paydo bo‘lishiga hamda kayfiyat keskin tushib ketishiga sabab bo‘ladi.