Shifokorlar: «Nonushta qilmaslik yurak xastaligi va diabet xavfini keskin oshiradi!»

Ertalabki nonushta inson organizmini uyg‘otish, moddalar almashinuvini ishga tushirish va kunni tetik boshlashning eng muhim biologik omili ekani ko‘pchilikka ma’lum. Biroq kundalik shoshma-shosharlik oqibatida tonggi ovqatlanishni o‘tkazib yuborish odati inson salomatligi uchun jiddiy xavf tug‘dirishi aniqlandi.

Tibbiyot sohasida olib borilgan so‘nggi ilmiy tadqiqotlarga ko‘ra, ertalab nonushta qilmaslik yurak-qon tomir kasalliklari xavfini 27 foizga, qandli diabet rivojlanishi ehtimolini esa 21 foizga oshiradi. Eng xavotirlisi, maktab o‘quvchilari tonggi taomdan voz kechganda, ularning mantiqiy fikrlash va bilimlarni o‘zlashtirish qobiliyati 15–20 foizgacha pasayib ketadi. Bu holat nafaqat jismoniy faollikka, balki miyaning kunlik ishlash samaradorligiga ham to‘g‘ridan to‘g‘ri zarba beradi.

Xo‘sh, ertalabki taomni rad etish nega qon tomirlari va oshqozonosti bezini zo‘riqtiradi, bolalarning aqliy faoliyatidagi susayish ortida qanday fiziologik jarayonlar yotibdi va sog‘lom nonushta qanday taomlardan iborat bo‘lishi kerak?

«Yurak, diabet va aqliy pasayish xavfi»: Nonushtaning tanaga ta’siri xronikasi

Ilmiy faktlar va tadqiqot natijalari taqdim etgan muhim ko‘rsatkichlar:

• Moddalar almashinuvining to‘xtashi: Kechki uyqudan so‘ng organizmda glyukoza sathi tushib ketadi; nonushta qilinmasa, tana stress gormonlarini ajratib, ichki zaxiralarni zo‘riqtiradi;

• Yurak-qon tomir tizimiga zarba: Ertalab ovqatlanmaslik qon bosimi o‘zgarishiga va qon tomir devorlarining zo‘riqishiga olib kelib, yurak xastaliklari xavfini 27 foizga ko‘taradi;

• Qandli diabetning rivojlanishi: Tonggi ochlik insulinga sezuvchanlikni susaytiradi, bu esa vaqt o‘tishi bilan diabet ehtimolini 21 foizga oshiradi;

• O‘quvchilarda diqqatning susayishi: Ertalab ovqatlanmagan maktab o‘quvchilarida mantiqiy fikrlash darajasi 15–20 foizgacha yo‘qolib, darsdagi faollik keskin tushib ketadi;

• Kun davomida ortiqcha taomlanish: Nonushtani o‘tkazib yuborgan inson tushlik va kechki ovqatda me’yordan ortiq kaloriya qabul qilib, ortiqcha vazn to‘play boshlaydi.

Ertalabki nonushta: Foyda va xavflarning qiyosiy tahlili

Muntazam nonushta qiluvchilar va uni rad etuvchilar salomatligi ko‘rsatkichlari:

Tibbiy tahlil: Ekspertlar tonggi taomning ahamiyati haqida

Kardiologlar, endokrinologlar va pediatrlarning asosiy xulosalari:

• Miyaning asosiy yoqilg‘isi — glyukoza: Inson miyasi tanadagi glyukozaning katta qismini iste’mol qiladi; ertalab ozuqa berilmasa, o‘quvchi va xodimlarning ish samaradorligi darhol pasayadi;

• Metabolik sindromning oldini olish: Tongda yeyilgan muvozanatli ovqat (tuxum, bo‘tqalar, sut mahsulotlari) qondagi shakar miqdorini barqaror ushlab, oshqozonosti bezini himoya qiladi;

• Bolalar tarbiyasida ota-ona mas’uliyati: O‘quvchini nonushtasiz maktabga yuborish uning nafaqat baholari pasayishiga, balki surunkali gastrit va stressga uchrashiga olib keladi;

• Sog‘lom odatlarni shakllantirish: Ertalab bir stakan iliq suv ichish va 15–20 daqiqadan so‘ng to‘yimli taomlanish uzoq umr ko‘rishning bosh omilidir.

Nonushtadan voz kechish — vaqtni tejash emas, balki salomatlikni boy berish demakdir. Tonggi bir necha daqiqalik ovqatlanish tanangizni yillar davomida turli xastaliklardan himoya qiladi.

Siz har kuni ertalab muntazam nonushta qilasizmi yoki shoshganda qahva bilan cheklanasizmi? Farzandingizning maktabga nonushta qilmasdan ketishi dars o‘zlashtirishiga ta’sir qilganini kuzatganmisiz? O‘z shaxsiy tajribangiz va kundalik odatlaringizni izohlarda qoldiring hamda ushbu muhim tibbiy ogohlantirishni barcha yaqinlaringiz, do‘stlaringiz va ota-onalarga ulashing!