Ўзбекистонда уй сотиб олувчилар пулллари банкларда хавфсиз сақланади

Юртимизда кўчмас мулк бозори, айниқса, янги қурилаётган кўп қаватли уй-жойлар савдоси йилдан-йилга шиддат билан ривожланиб бормоқда. Бироқ соҳанинг оғриқли нуқтаси бўлган «котлован» (пойдевор) босқичида фирибгар қурувчиларга алданиб қолиш ва йиллар давомида йиққан сармоясидан айрилиш ҳолатлари кўплаб ҳамюртларимизни қийнаб келаётган эди. Эндиликда бундай аянчли ва таҳликали даврга бутунлай чек қўйилмоқда. Ўзбекистон бирламчи уй-жой бозорида фуқароларнинг маблағларини юз фоиз кафолатловчи мутлақо янги — инқилобий эскроу-ҳисобварақлари (кафолатли банк ҳисоби) тизими жорий этилмоқда.
Бундай кескин ва зарур чоранинг қабул қилиниши бежиз эмас. Расмий маълумотларга кўра, ўтган йилнинг ўзида қурилиш соҳасидаги ноқонуний хатти-ҳаракатлар оқибатида 3 минг нафарга яқин беайб фуқарога жами 668 миллиард сўмлик улкан миқдорда моддий зарар етказилган.
Эскроу тизими қандай ишлайди ва унинг афзаллиги нимада?
Янги тартибга мувофиқ, уй сотиб олувчи улушдорларнинг пуллари тўғридан-тўғри қурилиш компаниясининг қўлига бориб тушмайди, балки учинчи томон сифатида иштирок этувчи ишончли тижорат банкларида махсус ҳисобда хавфсиз сақланади.
Янги тизимнинг оддий харидорлар ва қурувчилар учун яратадиган шарт-шароитлари билан қуйидаги жадвал орқали атрофлича танишиб чиқишингиз мумкин:
Жараён босқичи | Маблағларнинг ҳолати | Шарт бажарилгандаги натижа | Шарт бузилган тақдирда (Муддат ўтиб кетса) | Харидор учун кафолат даражаси |
Қурилиш давом этаётган пайтда | Банкдаги махсус эскроу-ҳисобда блокланади | Қурувчи бу пулни ишлата олмайди | Шартнома бекор қилинади | 100% хавфсиз |
Бино тўлиқ битказилиб, фойдаланишга топширилганда | Қурувчининг ҳисоб рақамига ўтказилади | Қурилиш компанияси ўз фойдасини олади | Пул улушдорга тўлиқ (бир тийин камайтирилмай) қайтарилади | Давлат назоратида |
Барча қурилишлар ягона рақамли тармоққа бирлаштирилади
Соҳада шаффофликни таъминлаш мақсадида мамлакатдаги барча қурилиш жараёнларини қамраб олувчи замонавий «Уй-жой» платформаси ишга туширилмоқда. Ушбу электрон тизим илгари тарқоқ ҳолда ишлаган турли давлат идораларининг маълумотлар базаларини (жумладан, ер ҳисоби бўйича UzKad, шаффоф савдолар учун E-auksion, ҳокимлар қарорлари базаси E-qaror ва бошқаларни) бир-бирига мустаҳкам боғлайди. Бу эса инсон омили билан боғлиқ бюрократик хатолар ва суиистеъмолчиликларга бутунлай барҳам беради.
Инновация: Эндиликда юртимизда бунёд этилаётган ҳар бир бино ва ҳудудга ўзига хос «рақамли паспорт» берилади. Бу тизим орқали оддий фуқаролар ҳам, назоратчи органлар ҳам бинонинг бутун ҳаётий циклини — унга ер ажратилган илк кундан бошлаб, то калит топширилиб фойдаланишга берилгунга қадар бўлган барча жараёнларни онлайн тарзда кузатиб бориш имконига эга бўлишади.
Мутахассисларнинг фикрича, мазкур тарихий ислоҳотлар кўчмас мулк бозорида соғлом рақобатни юзага келтиради ва фақатгина ўз ишига масъулият билан ёндашадиган ҳалол, молиявий жиҳатдан бақувват қурилиш компанияларининг бозорда қолишини таъминлайди. Муҳими — аҳолининг ҳалол меҳнат билан топган маблағлари давлат ва банклар ҳимоясида бўлади.
Юртимиз кўчмас мулк бозоридаги энг сўнгги янгиликлар, уй-жой нархлари, қонунчиликдаги ўзгаришлар ва кундалик ҳаётимизга дахлдор энг муҳим эксклюзив хабарларни ҳамиша Замин саҳифаларида биз билан биргаликда кузатиб боринг!






























Изоҳлар 0
…