Касаллик нафақасини тўлашнинг мутлақо янги тартиби жорий этилмоқда

Мамлакатимизда аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш тизимини янада такомиллаштириш ва ишчи-ходимларнинг меҳнат ҳуқуқларини кафолатлаш борасида муҳим янгиликлар амалиётга татбиқ этилмоқда. Хусусан, жорий йилнинг 1 июлидан бошлаб Ўзбекистонда вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик (касаллик варақаси — «больничный») нафақасини ҳисоблаш ва тўлаш тизими тубдан ўзгаради. Янги қоидаларга кўра, ушбу тизим аралаш модел асосида фаолият юрита бошлайди. Сиз азиз мухлисларимиз учун ушбу кутилаётган тарихий ислоҳотнинг энг муҳим тафсилотлари ва ходимлар билиши шарт бўлган асосий қоидаларни батафсил жамладик.

Янги тартибга биноан, ходим бетоб бўлиб қолган дастлабки 5 кунлик муддат учун нафақа пуллари бевосита у фаолият юритаётган иш берувчи (ташкилот) томонидан қоплаб берилади. Касалликнинг 6-кунидан бошлаб эса тўловлар тўлиқлигича Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.

Нафақа олиш шартлари ва тўлов миқдорлари қандай бўлади?

Бундан буён вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақасига эга бўлиш учун фуқаролардан камида 6 ойлик суғурта стажи талаб этилади. Тўланадиган маблағ миқдори эса бевосита ходимнинг неча йил меҳнат қилганига қараб қуйидагича тақсимланади:

• 6 ойдан 8 йилгача иш стажи мавжуд бўлганда: ходимнинг ўртача ойлик иш ҳақининг 60 фоизи миқдорида;

• 8 йилдан ортиқ меҳнат стажига эга бўлинганда: ўртача ойлик маошнинг 80 фоизи миқдорида нафақа тайинланади.

Ижтимоий имтиёзлар: Давлатимиз томонидан аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламлари алоҳида қўллаб-қувватланади. Шу боис, I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар, қарамоғида 4 нафар ва ундан кўп фарзанди бор ота-оналар ҳамда ногиронлиги бўлган фарзандини тарбиялаётган ходимлар учун тўлов коэффициенти яна 20 фоизга ошириб берилади.

Қуйидаги таҳлилий жадвал орқали янги тизимдаги чекловлар, муддатлар ва бола парвариши бўйича бериладиган нафақаларнинг энг муҳим жиҳатлари билан яқиндан танишиб чиқишингиз мумкин:

Нафақалар қайси муддатларда тўланади ва виртуал карталар

Фуқароларга қулайлик яратиш ва шаффофликни таъминлаш мақсадида жараёнлар тўлиқ рақамлаштирилмоқда. Тизимда инсон омилини камайтириш учун махсус виртуал ижтимоий карталар жорий этилади. Нафақа пул ўтказмалари эса қатъий белгиланган жадвал асосида бериб борилади:

• Ойнинг биринчи ярмида (1-15 саналар оралиғида) расмийлаштирилган ва тайинланган нафақа пуллари шу ойнинг 25-санасига қадар ходимнинг ҳисобига ўтказиб берилади.

• Ойнинг иккинчи ярмида тайинланган маблағлар эса кейинги ойнинг 10-санасидан кечиктирилмаган ҳолда эгаларига етказилади.

Бу янги тизим нафақат иш берувчиларнинг молиявий юкини енгиллаштиради, балки ходимларнинг касаллик пайтида ўз маблағларини ўз вақтида ва кафолатли тарзда олишларини таъминлайди.

Юртимиздаги энг сўнгги ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар, қонунчиликдаги муҳим ўзгаришлар, меҳнат бозори янгиликлари ва кундалик ҳаётимизга оид энг қайноқ, ишончли хабарларни ҳамиша Замин саҳифаларида биз билан биргаликда кузатиб боринг!