Ойлик, пенсия ва солиқ: 1 июлдан нималар ўзгаради?

1 июлдан Ўзбекистонда қатор муҳим янгилик ва ўзгаришлар кучга киради. Улар солиқ тизими, ижтимоий тўловлар, туризм, қурилиш, электрон тижорат ва давлат хизматлари каби соҳаларни қамраб олади. Янги тартиблар фуқаролар ва тадбиркорлар учун бир қатор енгилликлар яратиши кутилмоқда.

Энг муҳим янгиликлардан бири — солиқ тизимини янада соддалаштириш. Энди солиқ тўловлари ягона ғазначилик ҳисобварағи орқали автоматик тақсимланади. Бу ортиқча тўловларни бошқа солиқ турларига ўтказиш учун алоҳида ариза бериш заруратини бартараф этади.

Шунингдек, «автокамерал» солиқ текшируви бекор қилинади. Солиқ хавфи ўрта даражада деб баҳоланган тадбиркорларга аввал хабарнома юборилади. Агар аниқланган камчиликлар бир ой ичида бартараф этилса, солиқ текшируви ўтказилмайди.

Туризм соҳасида ҳам янгиликлар бор. Миллий туризм ягона платформаси ишга туширилиб, хорижий сайёҳлар учун электрон SIM-карта, меҳмонхонада автоматик рўйхатдан ўтиш, чипта ва музей билетларини онлайн харид қилиш имкониятлари яратилади.

Ижтимоий ҳимоя тизимида ҳам муҳим ўзгаришлар амалга оширилади. 1 июлдан вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик («больничный») нафақаси давлат ижтимоий суғуртаси ҳисобидан тўланади. Тўловлар автоматик тарзда ҳисобланиб, ижтимоий картага ўтказилади.

Коррупцияга қарши кураш тизими ҳам рақамлаштирилади. Давлат ташкилотларида янги миллий сертификатлаштириш тизими ва «Рақамли комплаенс» платформаси босқичма-босқич жорий этилади.

Қурилиш соҳасида эса фуқаролар ва тадбиркорлар учун янада қулай шартлар яратилади. Энди қурилишга рухсат олиш ҳамда электр, газ, сув ва канализация тармоқларига уланиш учун битта ариза ва ягона тўлов етарли бўлади.

Электрон тижорат соҳасида эса айрим ўзгаришлар амал қилади. Смартфон, ноутбук, планшет ва бошқа маиший электроника маҳсулотларини хориждан онлайн харид қилишда 5 фоизлик ягона божхона тўлови жорий этилади.

Шу билан бирга, давлат муассасаларида қуриладиган ва реконструкция қилинадиган бинолар учун энергия самарадорлиги бўйича янги талаблар белгиланади. Барча янги объектлар камида «С» тоифасидаги энергия тежамкор стандартларга жавоб бериши шарт бўлади.

Ижтимоий тўловлар ҳам оширилади. 1 июлдан пенсиялар, болалар нафақаси, моддий ёрдам маблағлари ва бошқа ижтимоий тўловлар 7 фоизга кўпаяди. Шунингдек, мудофаа тизими фуқаро ходимларининг иш ҳақи 20 фоизга оширилиши белгиланган.

Мутахассислар фикрича, мазкур ўзгаришлар аҳоли учун давлат хизматларидан фойдаланишни енгиллаштириш, тадбиркорлик муҳитини яхшилаш ва ижтимоий ҳимоя тизимини янада такомиллаштиришга хизмат қилади.