Тошкентда қурилиш фаол давом этаётганига қарамай, нархлар нега ошиб бормоқда?
Пойтахтнинг қай бир гўшасига борманг, янги кўп қаватли уйлар қад ростлаётганига гувоҳ бўласиз. Бироқ бундай улкан қурилиш ҳажми фонида уй-жой нархлари пасайиш ўрнига, юқори суръатда ўсишда давом этмоқда. Ўзбекистон Марказий банки Тошкент кўчмас мулк бозори бўйича янги ҳисоботини тақдим этди ва унда мазкур парадокснинг асл сабабларини очиқлади. Zamin.uz харидорларни қизиқтирган энг муҳим саволлар жавобини жамлади.
Асосий парадокс: Уй хўжаликлари ва таклиф тақчиллиги
Уйлар жуда кўп қурилаётган бўлса-да, нархларнинг тинимсиз ошишига биринчи навбатда демографик ва миграция омиллари сабаб бўлмоқда.
Тақчиллик сабаби: Пойтахтда ички миграция ва инвестицион талаб барқарор равишда юқори бўлиб турибди. Энг муҳими, шаҳарда янги уй хўжаликлари (оилалар) сонининг ўсиш суръати янги уй-жойларнинг фойдаланишга топширилишидан анча олдинда қолмоқда. Оддий айтганда, уйга бўлган реал эҳтиёж қурилиш тезлигидан ҳам юқорироқ бўлиб, бозорда тақчилликни юзага келтирмоқда.
Нархлар ва шартномалар: Рақамлар нима дейди?
Жорий йилнинг январь-март ойларида Тошкентда кўчмас мулк бозорида ҳақиқий фаоллик кузатилди. Пойтахтнинг асосий кўрсаткичлари қуйидагича шаклланди:
Кўрсаткич тури | Қайд этилган рақамлар ва ўзгаришлар |
Олди-сотди битимлари | 32,8 мингта шартнома имзоланди (Республикадаги умумий ҳажмнинг 30 фоизи). Ўтган йилга нисбатан ўсиш — 64 фоиз! |
Янги қурилган уйлар (Билимчи бозор) | Доллар ҳисобида 8,1 фоизга қимматлашди. |
Иккиламчи бозор | Доллар ҳисобида 9,4 фоизга ошди. |
Уй-жой ижараси | Доллар ҳисобида 6,9 фоизга, сўмда эса атиги 0,6 фоизга ўсди. |
Ер участкалари (бир сотих) | Шаҳар чекка ҳудудларида таклиф кенгайгани ҳисобига ўртача 6,4 фоизга пасайиб, 301 миллион сўмни ташкил этди. |
Март ойидаги ғайритабиий фаоллик ва «Эскроу омили»
Биринчи чорак якунида, айниқса март ойида битимлар сони кутилмаганда кескин кўтарилган. Бу эса янги иқтисодий тартиб билан боғлиқ.
Харидорлар кўчмас мулк олди-сотди жараёнларида мажбурий эскроу ҳисобварақлари жорий этиладиган муддат — 1 апрелга қадар ҳужжатлаштиришни якунлашга интилишган. Янги қоида кучга киргунча бўлган бу шошқалоқлик бозорда кучли фаоллик тўлқинини ҳосил қилди.
Урбанизация: Тошкент юқорига қараб ўсмоқда
Пойтахтда қурилиш миқёслари ва биноларнинг меъморий шакли ҳам замон талабларига мос равишда ўзгариб бормоқда:
Қурилиш кўлами: Айни пайтда шаҳарда бир вақтнинг ўзида 300 дан ортиқ йирик кўп қаватли уйлар мажмуаси қурилмоқда.
Қаватлар сони: Тошкент кўп қаватли қурилиш бўйича мамлакатда яққол етакчи. Янги барпо этилаётган барча биноларнинг 36 фоизи 13 қаватдан баланд бўлган замонавий иншоотлар ҳиссасига тўғри келмоқда.
Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, кучли инвестицион жозибадорлик ва тинимсиз аҳоли оқими мавжуд экан, Тошкентда уй-жойга бўлган талаб ҳам, унинг нархи ҳам юқорилигича қолаверади.
Изоҳлар 0
…