Ўзбекистоннинг икки қишлоғи Қирғизистонга ўтди: Эвазига нима берилади?

Фото: 24.kg

Чўнғара ва Тоштепа географик жиҳатдан ўз жойида қолди, аммо уларни ўраб турган давлат чегараси ўзгарди. Илгари Ўзбекистоннинг Фарғона вилояти таркибида бўлган икки қишлоқ Қирғизистонга ўтгач, энди минглаб аҳолининг фуқаролиги, мулки ва ҳужжатларини қайта расмийлаштириш жараёни бошланди.

Қўшма ишчи гуруҳ 3 августдан қишлоқларда аҳолини рўйхатга олмоқда. Бу жараён харитадаги чегарани ўзгартиришдан кўра мураккаброқ: ҳар бир оиланинг фуқаролик мақоми, уй-жойи, мулки ва хўжалик фаолияти алоҳида тартибга солиниши керак.

Қишлоқлар расман қачон Қирғизистонга ўтган?

Қирғизистон президенти матбуот котиби Асқат Алагозов 23 июнь куни Чўнғара ва Тоштепа қишлоқлари давлат чегарасини демаркация қилиш доирасида Қирғизистон таркибига ўтганини маълум қилган эди.

Қирғизистон манбаларида қишлоқлар номи Чонгара ва Таш-Тобо шаклида келтирилмоқда. Илгари улар Ўзбекистоннинг Фарғона вилоятига қараган. Икки қишлоқда жами 2,5 мингга яқин аҳоли яшайди ва уларнинг асосий қисмини этник қирғизлар ташкил этади.

Шу маънода, 3 августдан бошланган ишлар қишлоқларни яна бир бор «топшириш» эмас, балки аввал эълон қилинган ҳудудий ўзгаришни аҳоли ва ҳужжатлар даражасида амалга ошириш босқичидир.

Ҳар бир хонадон бўйича маълумот тўпланмоқда

Қирғизистон президентининг Боткен вилоятидаги ваколатхонаси маълумотига кўра, икки давлат қўшма комиссиясининг навбатдаги йиғилиши 24 июль куни Қадамжой туманида ўтказилган.

Учрашувда қуйидаги масалалар муҳокама қилинган:

• аҳолининг фуқаролик мақомини белгилаш;

• шахсий ҳужжатларни қайта расмийлаштириш;

• уй-жой ва бошқа мулкка бўлган ҳуқуқларни сақлаш;

• хўжалик ва тадбиркорлик фаолиятини давом эттириш;

• кўчиш истагини билдирган фуқаролар билан боғлиқ масалалар.

3 августдан қўшма ишчи гуруҳ бевосита қишлоқларда иш бошлаган. Мутахассислар хонадонма-хонадон юриб, аҳоли ҳақидаги маълумотларни рўйхатга олмоқда ва кейинги расмийлаштириш жараёнини тушунтирмоқда.

Аҳоли автоматик равишда фуқаролик оладими?

Дастлабки режага кўра, рўйхатга олиш ишлари якунланганидан кейин аҳолига Қирғизистон фуқаролигини бериш жараёни бошланади. Қирғизистон президенти матбуот котиби ҳам қишлоқ аҳолиси зарур рўйхатга олиш жараёнларидан сўнг мамлакат фуқаролигини олишини билдирган.

Бироқ амалда ҳар бир шахснинг ҳолати алоҳида кўриб чиқилиши мумкин. Чунки оилалардаги мавжуд паспортлар, никоҳ ва туғилганлик ҳужжатлари, мулкка эгалик ҳуқуқи ҳамда доимий рўйхат масалаларини янги ҳуқуқий тизимга мослаштириш талаб этилади.

Фуқаролик ўзгариши аҳоли учун фақат паспорт алмаштириш дегани эмас. У мактаб, тиббий хизмат, пенсия, ижтимоий нафақа, солиқ ва мулкни рўйхатдан ўтказиш каби кундалик жараёнларга ҳам таъсир қилади.

Ишчи гуруҳга кимлар раҳбарлик қилмоқда?

Қирғизистон делегациясига Боткен вилоятидаги президент ваколатли вакилининг биринчи ўринбосари Бактибек Токсонбаев раҳбарлик қилмоқда. Унинг лавозими Қирғизистон давлат хизматининг расмий порталида ҳам шу шаклда кўрсатилган.

Ўзбекистон томонидан ишчи гуруҳга Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Миграция ва персоналлаштириш департаменти бошлиғи ўринбосари Беҳзод Сайфуллаев бошчилик қилмоқда.

Бу таркиб жараёнда фақат чегара ёки ер масаласи эмас, балки аҳолининг фуқаролиги ва шахсий ҳужжатлари асосий ўрин тутаётганини кўрсатади.

Ўзбекистонга қандай ҳудуд берилади?

Келишувга мувофиқ, Қирғизистон Чўнғара ва Тоштепа қишлоқлари эгаллаган майдонга тенг бўлган ер участкаларини Ўзбекистонга беради.

Қирғизистон томони аввалроқ бу ерлар икки давлат чегарасидаги тенг қийматли участкалар асосида алмаштирилишини маълум қилган. Ҳозирча очиқ хабарларда Ўзбекистонга бериладиган ерларнинг аниқ жойлашуви ва умумий майдони батафсил кўрсатилмаган.

Бу ерда муҳим жиҳат шундаки, гап ҳудудни бир томонлама бериш ҳақида эмас, икки давлат ўртасидаги келишув асосида тенг майдондаги ерларни алмашиш ҳақида кетмоқда.

Оддий аҳоли учун энг муҳим саволлар ҳали олдинда

Давлатлар ўртасидаги чегара масаласи сиёсий келишув билан ҳал қилиниши мумкин. Аммо унинг одамлар ҳаётидаги амалий қисми кўпроқ вақт ва эҳтиёткорлик талаб қилади.

Чўнғара ва Тоштепа аҳолиси учун энди қуйидаги масалалар ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлади:

• амалдаги ҳужжатларнинг қанча вақтгача кучда қолиши;

• мулк ҳуқуқининг қандай қайта рўйхатдан ўтказилиши;

• Ўзбекистондаги қариндошлар билан борди-келди тартиби;

• таълим ва тиббий хизматларнинг узлуксизлиги;

• фуқароликни қабул қилишни истамаганлар учун қандай тартиб белгиланиши.

Жараённинг ҳақиқий натижаси харитадаги янги чизиқ билан эмас, аҳолининг ҳуқуқлари ва одатий турмуш тарзи қанчалик ҳимоя қилиниши билан баҳоланади. Чегара ўзгариши мумкин, аммо одамларнинг ҳаёти «бир кунда қайта юкланадиган файл» эмас. Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқларда улашинг!