Мактабларда катта ўзгариш: 2031 йилгача барча дарсликлар янги алифбога ўтказилади
Ўзбекистон миллий таълим тизимида кўп йиллардан буён кутилаётган ва жамоатчилик диққат марказида бўлган тарихий ислоҳот амалиётга кўчмоқда. Мамлакатдаги барча умумтаълим мактабларида ўқув дарсликларини янгиланган ўзбек лотин алифбосига тўлиқ ўтказиш бўйича аниқ режа ва муддатлар белгиланди. Тасдиқланган дастурга мувофиқ, мактаб дастурларини янги графикага мослаштириш жараёни бирданига эмас, балки болалар ва ўқитувчилар учун ортиқча стресс туғдирмайдиган босқичма-босқич тизим асосида амалга оширилади. Энг эътиборли жиҳати шундаки, ушбу мислсиз таълим модернизацияси учун давлат бюджетидан алоҳида қўшимча харажат талаб этилмайди. Хўш, 1-синф ўқувчилари янги алифбодаги китобларни қачондан бошлаб қўлга олишади, юқори синф дарсликлари қандай янгиланади ва бу жараён нега 2031 йилгача давом этади? Мақола охирида эса — ушбу тизимли ўтишнинг молиявий сири ва миллий таълим келажагига таъсири бўйича барча тафсилотларни эътиборингизга ҳавола этамиз.
2027 йилдан старт: 1-синфлардан бошланадиган босқичма-босқич янгиланиш
Таълим муассасаларида дарсликларни қайта нашр этиш ва янги алифбога мослаштириш тартиби аниқ белгиланди:
2027 йилдан 1-синфлар: Янгиланган алифбо асосида чоп этилган илк дарсликлар 2027/2028 ўқув йилидан бошлаб биринчи синф ўқувчиларига тақдим этилади;
Юқори синфлар босқичма-босқич ўтади: 2-синфдан 11-синфгача бўлган ўқувчиларнинг китоблари эса мактаб тизимидаги дарсликларни қайта нашр этишнинг амалдаги даврийлигига қараб кетма-кет янгилаб борилади;
2031 йил — тўлиқ якун: 2027 йилда бошланган ушбу узлуксиз жараён 2031 йилга келиб мамлакат бўйлаб 100 фоиз якунланади ва барча мактаб дарсликлари тўлиқ янги алифбога ўтказилади.
«Мактаб дарсликларини янги алифбога ўтказиш ўқувчиларнинг қабул қилиш имконияти ва китобларнинг табиий алмашиш муддатлари ҳисобга олинган ҳолда режали асосда кечади», — дея қайд этилмоқда таълим стандартлари таҳлилида.
Бюджетга юк йўқ: Молиявий механизм қандай ишлайди?
Кўпчилик ота-оналар ва жамоатчиликни қизиқтирган молиявий масала юзасидан оқилона ечим танланди:
Одатий нашр цикли: Ўзбекистонда мактаб дарсликлари белгиланган муддатларда (одатда ҳар бир неча йилда) янгиланиб ва қайта чоп этиб турилади;
Қўшимча харажатсиз жараён: Янги алифбога ўтиш айнан мана шу режали қайта нашр этиш цикли доирасида олиб борилиши сабабли давлат ғазнасидан ёки ота-оналардан алоҳида қўшимча маблағ талаб этилмайди;
Иқтисодий ва амалий қулайлик: Бу усул маблағларнинг самарали сарфланишини кафолатлайди ҳамда эскирган китоблар табиий тарзда янги алифбодаги замонавий нашрларга алмаштирилади.
Миллий ёзув бирлиги ва саводхонлик истиқболлари
Ушбу қарор Ўзбекистонда йиллар давомида кузатилган ёзувдаги чалкашликлар, ҳарфларнинг ноқулайлиги ва авлодлар ўртасидаги графика тафовутини бартараф этиш йўлидаги энг катта қадамдир. 2027 йилдан биринчи синфга қадам қўядиган янги авлод таълимнинг илк куниданоқ такомиллаштирилган қулай алифбода савод чиқаради. Беш йиллик босқичма-босқич муддатнинг (2027–2031 йиллар) белгиланиши эса нафақат нашриётлар ва полиграфия тизимига, балки педагоглар ҳамда мутахассисларга методикани тўлиқ мослаштириш учун етарли вақт беради. Натижада, 2031 йилга бориб мамлакат таълим тизими тўлиқ ягона ва мустаҳкам лотин ёзуви стандартига эга бўлади.
Сизнингча, мактаб дарсликларининг 2031 йилгача янги алифбога босқичма-босқич ўтказилиши фарзандларимизнинг саводхонлиги ва ўқиш тезлигига қандай таъсир кўрсатади? Бу жараённи тезлаштириш керакми ёки беш йиллик босқичли режа энг тўғри танловми? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва фарзандлари мактабда таълим олаётган барча ота-оналар ҳамда ўқитувчиларга ушбу муҳим янгиликни улашинг!
Изоҳлар 0
…