Компания автомобиллари учун солиқ: Харажатларни қандай ҳисоблаш ва тежаш мумкин?

Кўплаб ривожланган мамлакатларда, хусусан, Буюк Британияда иш берувчи томонидан ходимга хизмат автомобили тақдим этилиши ўн йиллардан буён энг жозибадор ижтимоий пакетлардан бири бўлиб келмоқда. Бироқ, бундай имтиёздан фойдаланиш ходим учун мутлақо бепул эмас. Солиқ органлари хизмат машинасини "натура кўринишидаги даромад" (Бенефит-ин-Кинд) деб ҳисоблайди ва унга нисбатан махсус солиқ ставкаларини қўллайди. Бу ҳақда Autocar.co.uk хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, хизмат автомобили учун тўланадиган солиқ миқдори бевосита танланган транспорт воситасининг хусусиятларига ва ходимнинг иш ҳақига боғлиқ. Бу тизим нафақат давлат ғазнасини тўлдириш, балки экологик тоза транспорт воситаларини оммалаштиришга ҳам хизмат қилади. Ўзбекистон бозорида ҳам корпоратив автопарклар кенгайиб бораётган бир пайтда, бундай халқаро тажриба ва солиқ механизмларини тушуниш маҳаллий компаниялар учун фойдали бўлиши мумкин.

Солиқ миқдорини белгиловчи асосий омиллар

Хизмат автомобили учун солиқ миқдори асосан транспорт воситасининг П11д қиймати, яни завод нархи, қўшимча опсиялар ва етказиб бериш харажатларини ўз ичига олган суммадан келиб чиқиб ҳисобланади. Бунда автомобилнинг иккинчи қўл бозоридаги нархи ёки чегирмалар ҳисобга олинмайди, бу эса ҳайдовчиларни янги ва сифатли моделларни танлашга ундайди.

Иккинчи ва энг муҳим омил — бу атмосферага чиқарилаётган КО2 (карбонат ангидрид) миқдоридир. Солиқ тизими шундай тузилганки, автомобил қанчалик кўп зарарли газ чиқарса, унинг учун белгиланган солиқ фоизи шунчалик юқори бўлади. Масалан, тўлиқ электр қувватида юрувчи электромобиллар учун минимал ставкалар қўлланилса, катта ҳажмли двигателга эга ёқилғи сарфи юқори бўлган кроссоверлар учун тўловлар бир неча баробар қимматга тушиши мумкин.

Гибрид ва электромобилларнинг афзаллиги

Плуг-ин ҳйбрид (PHEV) русумидаги автомобиллар учун солиқни ҳисоблашда уларнинг фақат электр қуввати билан қанча масофа боса олиши муҳим рол ўйнайди. Электр режимида юриш масофаси қанчалик узоқ бўлса, солиқ юки шунчалик камаяди. Бу эса Tesla Model 3, BYD Han ёки турли гибрид моделларни компания автомобили сифатида танлаш иқтисодий жиҳатдан энг тўғри қарор эканлигини кўрсатади.

• Автомобилнинг КО2 эмиссияси даражаси;
• Двигател тури (бензин, дизел, гибрид ёки электр);
• Ходимнинг йиллик даромад солиғи ставкаси;
• Автомобилнинг завод нархи ва қўшимча жиҳозлари.

Хулоса қилиб айтганда, хизмат автомобили солиғини камайтиришнинг энг самарали йўли — экологик тоза технологияларга ўтишдир. Агар ходим камроқ солиқ тўлашни истаса, у кичикроқ ҳажмдаги двигателга эга седан ёки замонавий электромобилларни танлаши лозим. Бу нафақат шахсий бюджетни тежашга, балки атроф-муҳитни муҳофаза қилишга ҳам ҳисса қўшади.