Электромобил аккумуляторлари кутилганидан анча чидамли бўлиб чиқди

Электромобиллар (EV) бозорининг ривожланишига тўсқинлик қилаётган асосий омиллардан бири — аккумуляторларнинг тез эскириши ва уларни алмаштириш харажатлари билан боғлиқ хавотирлар эди. Бироқ, сўнгги тадқиқотлар ва реал фойдаланиш натижалари замонавий қувват элементлари кутилганидан анча узоқ муддат хизмат қилишини кўрсатмоқда. Бу эса электромобилларнинг иккиламчи бозордаги жозибадорлигини сезиларли даражада ошириши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Те Валл Стреэт Жоурнал нашрининг таҳлилий маълумотларига кўра, замонавий электромобиллар беш йиллик интенсив фойдаланишдан кейин ҳам ўзининг дастлабки қувват захирасининг ўртача 95 фоизини сақлаб қолмоқда. Бу кўрсаткич технологиянинг илк даврларидаги прогнозлардан анча юқори бўлиб, аккумуляторлар кимёси ва иссиқликни бошқариш тизимлари такомиллашгани билан изоҳланади.

Реал тажриба ва статистик кўрсаткичлар

Британиялик дилер Ричард Сймонс тажрибаси бунга яққол мисол бўла олади. У беш йил давомида қарийб 397 000 километр масофа босиб ўтган Tesla Model 3 автомобилини синовдан ўтказди. Бундай улкан масофага қарамай, машина ҳамон узоқ сафарларга бемалол чиқиш имкониятини сақлаб қолган. Рекуррент таҳлилий компанияси ҳам кўплаб электромобилларни ўрганиб, улардаги деградация даражаси жуда паст эканлигини тасдиқлади.

Технологик тараққиётни рақамларда ҳам кўриш мумкин. 2011–2016-йилларда ишлаб чиқарилган электромобилларнинг ҳар ўн иккитасидан бирида аккумуляторни алмаштиришга эҳтиёж туғилган бўлса, 2022-йилдан кейинги моделларда бу кўрсаткич бор-йўғи 0,3 фоизни ташкил этмоқда. Бу эса янги авлод машиналарининг ишончлилиги ўн баробар ошганидан далолат беради.

Аккумулятор умрини нима қисқартиради?

Гарчи технология ривожланган бўлса-да, фойдаланиш маданияти ҳамон муҳим рол ўйнайди. Геотаб телематика компанияси маълумотларига кўра, аккумулятор ҳолатига қуйидаги омиллар салбий таъсир кўрсатади:

• Доимий равишда юқори қувватли ДК (ўзгармас ток) станцияларида тезкор қувватлаш;
• Батареяни мунтазам равишда 100 фоизгача тўлдириш ёки уни узоқ вақт нол даражада қолдириш;
• Автомобилни ўта иссиқ ёки ўта совуқ ҳароратларда узоқ вақт қолдириш.

Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, тезкор қувватлашдан камроқ фойдаланадиган ҳайдовчиларнинг автомобиллари ўз сиғимининг 94,9 фоизини сақлаб қолади. Тезкор қувватлашни хуш кўрувчиларда эса бу кўрсаткич 89,7 фоизга тушиб қолиши мумкин.

Иқтисодий самарадорлик ва келажак

Ҳозирда аккумуляторни тўлиқ алмаштириш нархи ишлаб чиқарувчига қараб 5 000 доллардан 16 000 долларгача етиши мумкин. Бироқ, автоишлаб чиқарувчилар эндиликда модулли архитектурага ўтмоқдалар. Бу бутун аккумулятор блокини эмас, балки фақат ишдан чиққан алоҳида элементларни алмаштириш имконини беради ва харажатларни кескин камайтиради.

Ўзбекистон каби электромобиллар оммалашаётган бозорлар учун бу янгилик жуда муҳим. BYD, Tesla ва бошқа брендларнинг чидамлилиги ҳақидаги ижобий статистикалар, иккиламчи бозорда ушбу машиналарнинг нархи кескин тушиб кетмаслигини таъминлайди. АлихПартнерс прогнозига кўра, 2030-йилга бориб электромобиллар жаҳон автомобил савдосининг 25 фоизини эгаллайди.