Автомобил бозорида кескин ўсиш: Электр транспорти савдоси рекорд даражага яқинлашди

Жорий йилнинг июн ойи автомобил савдоси бўйича пандемия давридан кейинги энг юқори кўрсаткични қайд этди. Автомобил ишлаб чиқарувчилар ва савдогарлар жамияти (СММТ) маълумотларига кўра, бозордаги бу жонланишга асосан электромобиллар ва гибрид моделларга бўлган талабнинг ортиши сабаб бўлган. Бироқ, соҳа мутахассислари ҳукумат томонидан белгиланган экологик мақсадларга эришиш ҳали ҳам қийин кечаётганидан хавотирда. Бу ҳақда Autocar.co.uk хабар беради.

Июн ойида рўйхатга олинган янги автомобиллар сони 11,4 фоизга ўсиб, 213 166 донани ташкил этди. Бу 2019-йилдан буён кузатилган энг яхши июн кўрсаткичидир. СММТ ушбу ўсишни тўлиқ электрлаштирилган транспорт воситалари билан боғламоқда. Бозорга янги брендларнинг кириб келиши ва паст эмиссияли автомобиллар танловининг кенгайиши харидорлар қизиқишини оширган.

Электр қуввати билан ишлайдиган транспорт воситалари орасида айниқса Плуг-ин гибридлар ва тўлиқ электромобиллар пешқадамлик қилмоқда. Плуг-ин гибридлар бозордаги улушини 12,5 фоизга етказган бўлса, электромобилларнинг улуши ўтган йилги 24,8 фоиздан 30 фоизгача кўтарилди. Бу жорий йилдаги энг юқори кўрсаткич бўлиб, Буюк Британия тарихидаги рекорд натижаларга яқинлашди.

Ёқилғи нархи ва харидорлар танлови

Мутахассисларнинг фикрича, бензин ва дизел ёқилғиси нархининг кўтарилиши истеъмолчиларни тежамкорроқ вариантларни излашга мажбур қилмоқда. Масалан, Renault компанияси ёқилғи инқирози фонида ўз мижозлари талабида кескин ўзгариш бўлганини маълум қилди. Апрел ойида француз бренди сайтида электромобилларга бўлган сўровлар 42 фоизга ошган.

Ўзбекистон бозорида ҳам BYD каби брендларнинг кириб келиши билан электромобилларга бўлган қизиқиш ортиб бораётганини инобатга олсак, глобал тенденция маҳаллий бозорга ҳам таъсир ўтказмай қолмайди. Ёқилғи тежамкорлиги ва экологик тозалик замонавий автомобил саноатининг асосий драйверига айланиб бормоқда.

Ҳукумат талаблари ва реал имкониятлар

Гарчи савдо ҳажми ўсаётган бўлса-да, ишлаб чиқарувчилар ЗEV (нол эмиссияли транспорт воситалари) мандати талабларини бажаришда қийинчиликка дуч келишмоқда. 2026-йилгача белгиланган 33 фоизлик маррага етиш учун электромобиллар сотуви ҳар ойда камида 40 фоиздан юқори бўлиши керак. Ҳозирча бу кўрсаткич ўртача 25 фоиз атрофида қолмоқда.

СММТ ҳисоботида таъкидланишича, ички ёнув двигателли (ICE) автомобиллар ҳали ҳам бозорнинг тўртдан уч қисмини эгаллаб турибди. Табиий талаб кутилган суръатларда ўсмаётгани сабабли, ишлаб чиқарувчилар инвестицияларни йўналтириш ва фойда кўриш масаласида босим остида қолмоқда.

Шу билан бирга, нархи 40 000 фунт стерлингдан паст бўлган электромобиллар учун давлат субсидиялари мавжудлигига қарамай, оммавий ўтиш жараёни секин кечмоқда. Бу эса автомобил саноатининг келажакдаги барқарорлигига ва иккиламчи бозордаги нархларнинг шаклланишига салбий таъсир кўрсатиши мумкин.