Польшада бир қатор жиноий айбловлар бўйича қидирувга берилган собиқ адлия вазири Збигнев Зёбро Венгрияни тарк этиб, АҚШга йўл олганини маълум қилди. Бу ҳақда 10 май куни Польшанинг ҳуқуқ-консерватив йўналишдаги Republika телеканали хабар берди.
Телеканал эфирида намойиш этилган лавҳада Зёбро 9 май куни АҚШга етиб келганини айтган. Шунингдек, Польшанинг TVN24 телеканали ҳам сиёсатчи Ньюарк Либерти аэропортида кўринганини маълум қилди. Канал бошқа йўловчи томонидан олингани айтилган аэропортдаги суратни ҳам эълон қилган.
Польша Бош прокуратураси Зёбронинг Шенген ҳудудини тарк этгани ҳақидаги маълумотларни текшираётганини билдирди. Идорага кўра, собиқ вазирнинг Польша паспорти аввалроқ олиб қўйилган. Шу сабаб у қандай ҳужжат асосида Венгриядан чиқиб, АҚШга етиб боргани Варшава учун жиддий саволга айланган.
Оммавий ахборот воситаларида Зёбро ҳамда унинг қидирувдаги собиқ ўринбосари Марчин Романовский Венгрияда “Женева паспорти”, яъни қочқинлар учун бериладиган сафар ҳужжатини олган бўлиши мумкинлиги ҳақида тахминлар пайдо бўлди.
Польшанинг Onet портали маълумотига кўра, Зёбро АҚШга Republika телеканали журналисти сифатида иш визаси билан кирган. Телеканал бу маълумотни билвосита тасдиқлаб, қочқин сиёсатчини АҚШга ўзининг “сиёсий шарҳловчиси” сифатида таклиф қилганини билдирган.
Gazeta Wyborcza газетаси эса Зёбро ва унинг рафиқасига виза беришни шахсан Дональд Трамп маъқуллаганини ёзди. Нашрга кўра, Зёбро аъзо бўлган “Ҳуқуқ ва адолат” партияси Трампнинг MAGA ҳаракати билан яқин алоқаларга эга.
Польша адлия вазири Вальдемар Журек Варшава АҚШ ва Венгриядан Зёбро қандай қилиб амал қилувчи ҳужжатларсиз икки давлат чегарасини кесиб ўтгани бўйича тушунтириш сўрашини айтди. Унинг таъкидлашича, Польша қочқин собиқ вазирни мамлакат адлияси олдида жавобгар қилиш ҳаракатларини тўхтатмайди.
Зёбро эса Republika телеканалига берган интервьюсида ўзини хотиржам тутишга уринди.
“Агар улар экстрадиция жараёнини бошламоқчи бўлса — марҳамат”, — деди у.
Сиёсатчи АҚШ судлари орқали экстрадиция жараёни осон кечмаслигини, бу “мураккаб процедура” эканини ҳам таъкидлади.
Збигнев Зёбро Венгрияда бошпана топган европалик сиёсатчилардан бири ҳисобланади. Польша ҳукумати уни коррупция, давлат маблағларини талон-торож қилиш ва лавозим ваколатини суиистеъмол қилишда айбламоқда.
Тергов маълумотларига кўра, Зёбро жиноят қурбонлари учун мўлжалланган махсус фонд маблағларидан фойдаланиб, Исроилнинг Pegasus жосуслик дастурини сотиб олган. Терговчилар фикрича, ушбу дастур 2015–2023 йилларда Польшада ҳокимиятда бўлган “Ҳуқуқ ва адолат” партияси рақибларини кузатиш учун ишлатилган.
2024 йилда Венгрия Зёбронинг ўринбосари Марчин Романовскийга бошпана берган. Орадан қарийб бир йил ўтиб, собиқ адлия вазири Зёбронинг ҳам Венгрияда яширингани маълум бўлган.
Ўша вақтда Венгрия бош вазири Виктор Орбан ва унинг ҳукумати ушбу амалдорларга нисбатан Польшада олиб борилаётган таъқибларни “сиёсий сабабли” деб баҳолаган эди. Бироқ Польшадаги янги сиёсий вазият ва Венгриядаги ички рақобат бу масалани янада кескинлаштирмоқда.
2026 йил январь ойида Зёбро Венгриядан бошпана олгани маълум бўлганида, Орбаннинг асосий рақиби Петер Мадьяр мамлакат “хорижий жиноятчилар учун паноҳгоҳга айланмаслиги” учун курашишини айтган эди.
Апрель ойида парламент сайловида ғалаба қозонганидан кейин Мадьяр Польшага қочқин амалдорларни қайтариш йўлини топишини яна бир бор таъкидлади. Шу билан бирга, у улар аллақачон Венгриядан чиқиб кетган бўлиши мумкинлигини ҳам истисно қилмаган.
Энди Зёбронинг АҚШга етиб боргани ушбу сиёсий ва ҳуқуқий можарони янада чигаллаштирди. Польша уни суд олдига олиб келишга интилмоқда, Зёбро эса экстрадиция жараёни узоқ ва мураккаб бўлишини очиқ айтмоқда. Қисқаси, бу иш энди фақат Польша ички сиёсати эмас, балки Варшава, Будапешт ва Вашингтон ўртасидаги нозик дипломатик масалага ҳам айланмоқда.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
