5 минг йиллик сир: Стоунхенж тошлари у ерга қандай келиб қолган?

Британиянинг Эксетер университети тадқиқотчиси доктор Сюзан Грини Стоунхенж қурилишида ишлатилган улкан тошлар қандай ташилганига оид янги илмий назарияни илгари сурди. Бу ҳақда The Independent нашри хабар берди.

Тадқиқот English Heritage ташкилоти билан ҳамкорликда амалга оширилган. Олимларнинг таъкидлашича, тахминан 5 минг йил аввал барпо этилган Стоунхенж дастлаб Уэлсдан олиб келинган мовий тошлардан қурилган. Бир неча аср ўтгач эса уларнинг ўрнини оғир сарсен тошлари эгаллаган.

Маълум бўлишича, ҳар бири қарийб 25 тонна келадиган бу тошлар ёдгорликдан тахминан 24 километр узоқликда жойлашган Марлборо Даунс ҳудудидан олиб келинган. Олимлар тахминан бир аср аввал Индонезияда олинган тарихий суратларни таҳлил қилиб, мегалитлар ёғочдан қурилган махсус йўлкалар — ўзига хос рельслар орқали ташилган бўлиши мумкин, деган хулосага келди.

Доктор Сюзан Гринининг айтишича, авваллари улкан тошлар ғилдиракли чаналар ёрдамида кўчирилган, деган қараш устун эди. Бироқ янги далиллар бу назарияни шубҳа остига қўймоқда. Унинг фикрича, Стоунхенж қурувчилари ҳам ботқоқ ва қийин ҳудудларда айнан ёғоч рельслардан фойдаланган бўлиши эҳтимолдан йироқ эмас.

Тадқиқотчиларнинг баҳолашича, неолит даври инсонлари бундай иншоотларни қуриш учун етарли даражада ёғочга ишлов бериш маҳоратига эга бўлган. Бундай йўлларнинг узунлиги тахминан 4,8 километр бўлгани тахмин қилинмоқда.

Мутахассислар тошларни кўчириш ишларида кўплаб эркаклар ва аёллар қатнашганини ҳам таъкидламоқда. Бу фикрни қурувчилар яшаган Даррингтон Уоллс ҳудудидан топилган улкан зиёфат излари ҳам тасдиқлайди. Бугунги кунда English Heritage тасарруфида бўлган Стоунхенж дунёдаги энг машҳур тарихий ёдгорликлардан бири бўлиб, уни ҳар йили 1 миллиондан ортиқ сайёҳ зиёрат қилади.