Олимлар ҳаёт бўлиши мумкин яна бир сайёрани аниқлади

Қуёш тизимидан ташқарида ҳаёт излаш бўйича илмий тадқиқотлар яна бир муҳим натижани тақдим этди. Олимлар Ердан тахминан 25 ёруғлик йили узоқликда, Жираф (Камелопардалис) юлдуз туркумида жойлашган GJ 3378b сайёраси ердан ташқаридаги ҳаёт учун энг истиқболли номзодлардан бири бўлиши мумкинлигини маълум қилди. Янги тадқиқот натижалари The Astrophysical Journal илмий журналида эълон қилинди.

Калифорния университети (Ирвайн) олимларининг таъкидлашича, мазкур сайёра ўз юлдузидан Ер Қуёшдан оладиган иссиқлик ва радиация миқдорининг тахминан 90 фоизини қабул қилади. Бу эса унинг яшаш учун қулай ҳудуд — яъни суюқ сув сақланиши мумкин бўлган «ҳаёт зонаси»да жойлашганини англатади. Мутахассислар фикрича, айнан суюқ сувнинг мавжуд бўлиши ҳаёт шаклланиши учун энг муҳим омиллардан бири ҳисобланади.

Бироқ ҳозирги технологиялар билан инсоният ушбу сайёрага етиб бориш имкониятига эга эмас. Ҳисоб-китобларга кўра, агар инсон Apollo-10 космик кемасининг тахминан 11,1 км/с тезлигида ҳаракатланса ҳам, GJ 3378b'гача бўлган парвоз қарийб 675 минг йил давом этган бўларди.

Дастлаб ушбу осмон жисми газ гиганти деб баҳоланган эди. 2024 йилда кашф этилганидан кейин француз олимлари унинг массаси Ер массасидан тахминан 5,26 баравар катта эканини аниқлаб, уни зич водород атмосферасига эга бўлган «мини-Нептун» туридаги сайёра сифатида таснифлаган. Бундай атмосфера эса суюқ сув мавжуд бўлиш эҳтимолини камайтиради, деб ҳисобланган.

Ҳозирда олимларни энг кўп қизиқтираётган масала — GJ 3378b ўз юлдузидан келадиган кучли радиация ва заррачалар оқими таъсирига қарамай атмосферасини сақлаб қолганми ёки йўқми, деган саволдир. Афсуски, буни ҳозирча бевосита текшириш имкони мавжуд эмас. Чунки Ердан кузатилганда сайёра ўз юлдузи олдидан ўтмайди ва шу сабабли James Webb космик телескопи унинг атмосферасини таҳлил қила олмайди.

Мутахассислар фикрича, GJ 3378b ҳақида янада аниқ маълумотлар олиш ва эҳтимолий ҳаёт изларини ўрганиш имкони келажакда пайдо бўлади. Хусусан, NASA 2040-йилларда ишга туширишни режалаштираётган Habitable Worlds Observatory каби янги авлод космик расадхоналари бу каби сайёраларни чуқурроқ тадқиқ қилиш имкониятини тақдим этиши кутилмоқда.