Илк бор СИ ёрдамида миядаги ўсимта олиб ташланди

Буюк Британияда дунёда биринчи марта мия жарроҳлиги операцияси сунъий интеллектнинг реал вақтдаги ёрдамида амалга оширилди. Янги технология жарроҳларга операция вақтида муҳим қон томирлари ва асабларни аниқроқ ажратиб, ўсмани хавфсизроқ олиб ташлашга ёрдам берди. Бу ҳақда BBC хабар берди.

Қайд этилишича, 48 ёшли Бедфордширлик икки фарзанд отаси Рис Хибберт Лондон университет коллежи шифохонасида операция қилинган. Шифокорларнинг таъкидлашича, ўсма ўз вақтида олиб ташланмаганида, бемор кўриш қобилиятидан айрилиши мумкин эди.

Хиббертда гипофиз безида 11 миллиметрлик, саратон бўлмаган ўсма аниқланган. Мия асосида жойлашган бу без ўсиш, модда алмашинуви, қон босими ва тана ҳароратини тартибга солувчи муҳим гормонларни ишлаб чиқаради.

Бироқ ўсманинг жойлашуви операцияни мураккаблаштирган. У мияни қон билан таъминлайдиган каротид артериялар ҳамда кўриш учун масъул кўрув асабларига жуда яқин жойлашган.

Вақт ўтиши билан ўсма кўрув асабларига босим ўтказиб, Хиббертнинг ён томонларни кўриш қобилиятини пасайтира бошлаган. Шу сабабли шифокорлар операцияни кечиктирмасликка қарор қилган.

Операция вақтида жарроҳлар эндоскоп — ингичка камера ўрнатилган қурилма ёрдамида бурун орқали мия асосига етиб борган. Аммо ўсма суяк ва қаттиқ мия пардаси қатламлари ортида жойлашгани учун уни эҳтиёткорлик билан олиб ташлаш талаб этилган.

Айнан шу жараёнда сунъий интеллект жарроҳларга ёрдам берган. СИ операциянинг жонли видеотасвирини таҳлил қилиб, жарроҳлик асбобларини кузатган ҳамда қон томирлари ва асаблар жойлашган эҳтимолий ҳудудларни белгилаб борган.

Натижада тизим мутахассисларга ўсмани қайси жойдан хавфсизроқ олиб ташлаш мумкинлигини аниқлашда кўмаклашган. Яъни сунъий интеллект жарроҳ ўрнини босмаган, балки операция вақтида унга қўшимча муҳим ахборот берган.

Тадқиқотчилар мазкур СИ тизимини гипофиз ўсмаларини олиб ташлаш бўйича юзлаб операцияларнинг видеолари асосида тайёрлаган. Мутахассислар видеоларда қон томирлари ва асабларни белгилаб, сунъий интеллектга миядаги муҳим тузилмаларни танишни ўргатган.

Жарроҳлардан бири профессор Ҳани Маркуснинг айтишича, сунъий интеллект тизими кўплаб мутахассислар ўз фаолияти давомида кўриши мумкин бўлганидан ҳам кўпроқ операция маълумотлари асосида ўқитилган.

Унинг таъкидлашича, бундай технология жарроҳ учун “иккинчи эксперт кўзи” вазифасини бажариши мумкин. Бу айниқса мия каби мураккаб ва нозик соҳаларда операция хавфини камайтиришга ёрдам бериши мумкин.

Мутахассислар ушбу натижани мия жарроҳлигида сунъий интеллектдан фойдаланиш имкониятларини кенгайтирувчи муҳим қадам сифатида баҳоламоқда.