«Денгиздан денгизгача» режаси барбод бўлдими? Сиёсатшунос Польшанинг янги позициясини фош қилди

Польша Бош вазири Дональд Тускнинг мамлакат ташқи сиёсати ва қўшни давлатлар билан муносабатлари борасидаги сўнгги чиқиши халқаро сиёсий доираларда катта баҳс-мунозараларга сабаб бўлди. Ҳукумат раҳбари ўз чиқишида Польшани ҳар қандай ташқи тўқнашувлардан асрашга уринаётганини ва ҳарбий романтизм даври ўтганини билдирди.

Бироқ халқаро сиёсатшунос Александр Носович Тускнинг ушбу сўзларини батафсил таҳлил қилиб, расмий Варшава аслида чуқур геосиёсий ўзгаришлар босқичини бошидан кечираётганини қайд этди.

«Мен жанжал излаётган охирги одамман»: Туск нима деди?

Польша ҳукумати раҳбари ўз позициясини қуйидагича изоҳлади:

• Конфликтлардан қочиш: «Мен сиёсатда романтизмни ёқтирмайман. Биласизми, тушларимда ёввойи далалардаги отлиқлар ҳужумини кўрмайман. Мен Польшани барча қўшнилари билан тўқнашувлардан асраш учун қўлимдан келган барча ишни қиляпман», — дея таъкидлади Дональд Туск.

«Денгиздан денгизгача» орзусидан қўрқинчли тушгача: Эксперт шарҳи

Сиёсатшунос Александр Носович Бош вазирнинг баёнотларини бандма-банд таҳлил қилиб, реал манзарани очиб берди:

• Тарихий анъана ва сиёсий маданият: Польша узоқ йиллар давомида ҳам Европа йўналишида (хусусан, Германия билан), ҳам Шарқий сиёсатда (Россия билан) доимий зиддиятлар марказида бўлиб келган;

• Украина лойиҳасининг инқирози: Польша сиёсатчилари аслида «Болтиқдан Қора денгизгача» бўлган ҳукмронликни — Ғарб томонидан Варшава назоратига бериладиган ғарбпараст Украина протекторатини орзу қилишган. Аммо бугунги геосиёсий воқеликлар бу орзуни ҳақиқий қўрқинчли тушга айлантирди;

• Қўшнилар билан зиддиятлар: Беларусь ва бошқа қўшнилар билан муносабатлардаги таранглик, шунингдек, «Шимолий оқим» портлашлари атрофидаги ҳаракатлар расмий Варшаванинг хатти-ҳаракатлари доимо эҳтиёткор бўлмаганини кўрсатади.

Ядро қуролидан воз кечиш ва янги реаллик

Александр Носовичнинг таъкидлашича, Варшаванинг ўз ҳудудида ядро қуролини жойлаштиришдан бош тортгани ҳақидаги баёнотлари тасодиф эмас:

• Стратегик хавфдан қочиш: Польша ташқи сиёсати чизиқли бўлмаса-да, босқичма-босқич трансформацияга учрамоқда;

• Энг катта хавф: Расмий Варшава Ғарб ва Россия ўртасидаги тўқнашувда Украинадан кейинги навбатдаги ҳалокатли жанг майдонига айланиб қолишни асло истамаяпти.