Тўқаевдан кескин танқид: Армия ўтган асрда қолиб кетган, генералларга жазо муқаррар

Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев мудофаа тизими раҳбарияти иштирокида фавқулодда йиғилиш ўтказиб, Каспий денгизидаги ўқув-машғулотлари вақтида 14 нафар ҳарбийнинг ҳалок бўлишини қўмондонлик ва генералларнинг касбий лаёқатсизлиги деб баҳолади. Давлат раҳбари ҳарбий идорада масъулиятсизлик, бепарволик ва кўзбўямачилик сурункали тус олганини, ҳатто аскарлар энг оддий қутқарув жилетлари билан таъминланмаганини қаттиқ қоралади.

Ушбу фожиадан сўнг мудофаа вазири лавозимидан озод этилиб, унинг ўрнига Айдос Мирзахметов тайинланди; шунингдек, Ҳарбий-денгиз кучлари қўмондонининг биринчи ўринбосари ва бир қатор командирлар ҳибсга олинди. Президент унвон ва лавозимлар ҳеч кимни жазодан қутқариб қололмаслигини уқтириб, қуролли кучларни ўтган аср қолдиқларидан тозалаш ҳамда армияни халқаро стандартлар асосида тубдан трансформация қилиш бўйича кенг кўламли комплекс текширувни бошлади.

«Қутқарув жилетларининг йўқлиги, ҳибслар ва янги вазир»: Тўқаев баёнотининг 5 та асосий нуқтаси

Қозоғистон президентининг мудофаа тизимига оид кескин қарорлари ва расмий баёнотларидан энг муҳим фактлар:

• Генераллар ва офицерларнинг лаёқатсизлиги фош этилди: Президент 14 нафар аскарнинг ўлимига масъулиятсизлик, режанинг пухта эмаслиги ва қўмондонликнинг бепарволиги сабаб бўлганини айтди;

• Энг оддий хавфсизлик воситалари берилмаган: Ҳарбий хизматчилар очиқ денгиздаги машғулотларга ҳатто махсус қутқарув жилетларисиз ташлангани танқид қилинди;

• Кадрлар бўйича кескин ўзгаришлар: Ишдан олинган Даурен Косанов ўрнига Айдос Мирзахметов янги Мудофаа вазири этиб тайинланди;

• Юқори мартабали ҳарбийлар қамоққа олинди: ҲДК қўмондони ўринбосари, икки ҳарбий қисм командири, пиёдалар ротаси ва катер бошлиқлари устидан жиноий иш очилиб, ҳибсга олинди;

• Армияни тубдан ислоҳ қилиш талаби: Тўқаев қуролли кучлар «ўтган асрда қолиб кетганини» таъкидлаб, қўмондонлик тизимини халқаро андозалар бўйича янги намунага ўтказишни буюрди.

Каспий фожиаси ва Мудофаа вазирлигидаги ўзгаришлар: Тафсилотлар таққоси

Фожиа тафсилотлари, аниқланган камчиликлар ва кўрилган давлат даражасидаги чоралар жадвали:

Ҳарбий ва сиёсий экспертиза: Нега Тўқаев қўмондонликни бу қадар кескин жазоламоқда?

Мудофаа ва хавфсизлик соҳаси таҳлилчилари, ҳарбий экспертларнинг хулосалари:

• «Кўзбўямачилик ва хавфсизлик деградацияси»: Денгиздаги ўқув-машғулотларда энг оддий қутқарув жилетларининг бўлмагани тизимдаги коррупция ва масъулиятсизликнинг юқори чўққисини кўрсатди; Тўқаевнинг қатъий сўзлари армиядаги расмиятчилик ва сохта ҳисоботлар тизимига берилган зарба бўлди;

• «Унвонлар дахлсизлик бермайди» принципи: Ҳарбий-денгиз кучлари қўмондонининг биринчи ўринбосари ва қисм командирларининг қамоққа олиниши давлат раҳбарининг ҳарбий жиноятларга нисбатан беқиёс муросасизлигини кўрсатди; бу бошқа соҳа раҳбарлари учун ҳам жиддий сигнал;

• Янги авлод армияси зарурати: Янги тайинланган вазир Айдос Мирзахметов олдига қўйилган вазифа — совет давридан қолган лаёқатсиз вертикал бошқарувни парчалаб, тезкор ва инқирозли вазиятларда аниқ ҳаракат қила оладиган замонавий қўмондонлик тизимини барпо этишдир.

Сизнингча, оддий қутқарув жилетларисиз аскарларни денгизга юборган қўмондонлар ва генераллар учун қандай жазо берилиши керак? Президент Тўқаев бошлаган кенг кўламли кадрлар тозаланиши қўшни давлат армиясини чинакам янги намунага олиб чиқа оладими? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва қўшни қардош мамлакат хавфсизлик тизимидаги ушбу кескин ўзгаришлар таҳлилини барча билан баҳам кўринг!