Яқин Шарқда фавқулодда хавотир: Дубайдан Исроилга учаётган лайнер олиб қочилдими?

Яқин Шарқ минтақаси осмонида халқаро авиацияни оёққа турғизган шошилинч ва ўта таҳликали фавқулодда вазият юзага келди. БААнинг Дубай шаҳридан Исроилнинг Тель-Авив шаҳрига йўл олган FlyDubai авиакомпаниясига тегишли Boeing 737 йўловчи самолёти (рейс FDB1549) парвоз давомида кутилмаганда самолёт олиб қочилгани ва гаровга олинганини билдирувчи хавфли сигналларни узатди. Авиалайнер дастлаб умумий фавқулодда ҳолатни англатувчи «7700» кодини, бироқ кўп ўтмай бортнинг қуролли эгаллаб олинганини англатувчи «7500» махсус сигналини диспетчерлик марказларига юборган.

Бортида жами 180 нафар йўловчи, жумладан 150 нафар Исроил фуқароси бўлган ҳаво кемаси хавфсизлигини таъминлаш мақсадида Исроил Ҳарбий-ҳаво кучларининг бир нечта замонавий қирувчи самолётлари ҳавога кўтарилди. Айни дақиқаларда мамлакат Бош вазири Биньямин Нетаньяху ҳамда Мудофаа вазири Исроэль Кац иштирокида хавфсизлик бўйича шошилинч ёпиқ маслаҳатлашув йиғилиши ўтказилмоқда.

«7500 коди, 180 нафар йўловчи ва осмонга кўтарилган қирувчилар»: 5 та асосий нуқта

Яқин Шарқ осмонидаги кескин авиация ҳодисаси бўйича энг муҳим расмий далиллар:

• «Самолёт олиб қочилди» (7500) сигнали: FlyDubai авиакомпаниясига тегишли Boeing 737 самолёти борт эгаллаб олинганини билдирувчи махсус «7500» сигналини узатди;

• Бортда 180 нафар йўловчи: Ҳаво кемасида 180 киши, шу жумладан 150 нафар Исроил фуқароси бўлган;

• Исроил ҳарбий авиацияси ҳавога кўтарилди: Махсус сигналдан сўнг Исроил ҲҲКга тегишли қирувчи самолётлар лайнерни кузатиб бориш учун зудлик билан парвоз қилди;

• Давлат раҳбариятининг шошилинч йиғилиши: Бош вазир Биньямин Нетаньяху ва Мудофаа вазири Исроэль Кац фавқулодда хавфсизлик мажлисини бошлади;

• Парвоз йўналиши назорат остида: Flightradar хариталарида самолёт Иордания ҳаво ҳудудидан ўтиб, Исроил чегараларига яқинлашгани акс этди.

Дубай — Тель-Авив (FDB1549) рейсидаги фавқулодда ҳолат кўрсаткичлари таснифи

Ҳаво кемаси, узатилган сигналлар хронологияси ва ҳарбий реакция параметрлари таҳлили:

Авиация хавфсизлиги ва геосиёсий экспертиза: Нега 7500 коди энг хавфли сигнал ҳисобланади?

Халқаро авиация мутахассислари, ҳарбий экспертлар ва хавфсизлик таҳлилчиларининг хулосалари:

• «Транспондернинг совуққон хабари (7500)»: Авиацияда «7500» коди ҳаво кемаси бортига қуролли босқинчилар, террорчилар бостириб киргани ёки учувчилар кабинаси куч билан эгаллаб олинганини англатади; бу сигнал пилотлар томонидан диспетчерга овоз чиқармасдан яширинча юборилиши мумкин; бироқ тарихда учувчиларнинг техник адашиши (транспондер рақамини нотўғри киритиши) сабабли 7500 коди хато узатилган прецедентлар ҳам кузатилган;

• Қирувчи самолётларнинг ҳавога кўтарилиши шартлиги: 150 нафар исроиллик бўлган самолётдан бундай код келиб тушиши билан ҳар қандай давлат армияси ҳаво хавфсизлиги протоколини максимал даражага кўтаради; Исроил қирувчилари лайнер яқинига бориб, кабинадаги ҳолатни визуал баҳолаш, самолётни аҳоли пунктларидан узоқлаштириш ёки махсус қўндириш сценарийларини тайёрлайди;

• Минтақадаги юқори кескинлик таъсири: Яқин Шарқдаги умумий ҳарбий-сиёсий вазиятнинг ниҳоятда қалтислиги сабабли ҳар қандай фуқаролик рейсидаги шубҳали ҳаракат тўғридан-тўғри миллий хавфсизлик даражасида кўриб чиқилади; Бош вазир ва Мудофаа вазирининг дарҳол махсус йиғилиш чақириши вазиятнинг нақадар жиддий қабул қилинаётганидан далолат беради.

Сизнингча, мазкур фавқулодда ҳолат самолётнинг ҳақиқатан олиб қочилиши бўлиши мумкинми ёки учувчилар томонидан техник хатолик натижасида узатилган сигналми? Яқин Шарқдаги мавжуд кескинлик фуқаролик авиацияси хавфсизлигига қанчалик жиддий хавф солмоқда? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва дунё эътиборида турган ушбу шошилинч халқаро таҳлилни яқинларингиз билан баҳам кўринг!