Ўзбекистон иқтисодий майдонида муҳим янгилик: мамлакат бош банки навбатдаги йиғилишда миллий иқтисодиёт учун стратегик аҳамиятга эга бўлган қарорни қабул қилди. Zamin.uz Марказий банкнинг пул-кредит сиёсатидаги жорий чекловлар ва келгуси йил учун кутилаётган иқтисодий ўзгаришлар таҳлилини тақдим этади.
Нарх-наво барқарорлиги: Инфляция жилови қўлдами?
Жорий йилнинг 29 апрель куни бўлиб ўтган йиғилишда Ўзбекистон Марказий банки асосий ставкани йиллик 14 фоиз миқдорида ўзгаришсиз қолдиришга қарор қилди. Бу қарор мамлакатда истеъмол нархлари ўсишини жиловлаш ва макроиқтисодий мувозанатни таъминлаш мақсадида қабул қилинган.
Статистик маълумотларга кўра, 2026 йилнинг март ойида йиллик инфляция 7,1 фоизгача пасайган бўлса, базавий инфляция кўрсаткичи 5,7 фоизни ташкил этди. Шунга қарамай, нархларнинг пасайиш суръати ҳамон эҳтиёткорликни талаб қилмоқда. Режага кўра, йил якунига қадар умумий инфляция 6,5 фоизгача секинлашиши кутилмоқда, асосий мақсад (таргет) эса — 5 фоизлик кўрсаткичга эришишдир.
Иқтисодий ўсиш: Кутилганидан юқори натижалар
2026 йилнинг биринчи чораги Ўзбекистон иқтисодиёти учун ниҳоятда сермаҳсул келди. Ялпи ички маҳсулот (ЯИМ) реал ҳисобда 8,7 фоизга ўсди. Бундай юқори суръатлар асосан қуйидаги соҳалар ҳисобига шаклланди:
Хизмат кўрсатиш соҳаси;
Қурилиш тармоғи;
Ички ва ташқи савдо алоқалари.
Инвестициявий муҳитнинг жозибадорлиги сақланиб қолаётгани сабабли, Марказий банк 2026 йил якуни бўйича иқтисодий ўсиш прогнозини 7-7,5 фоизгача оширди.
Ташқи хатарлар ва логистика муаммолари
Жаҳон бозоридаги геосиёсий вазиятнинг кескинлашуви Ўзбекистон ички бозорига ҳам ўз таъсирини ўтказмай қолмайди. Нефт ва озиқ-овқат маҳсулотлари нархининг кўтарилиши, шунингдек, транспорт ва логистика харажатларининг ортиши импорт товарлари орқали ички инфляцияга босим ўтказиши мумкин.
Бироқ, ижобий омиллар ҳам йўқ эмас:
Олтин нархининг халқаро бозорда юқорилиги;
Экспорт тушумлари ва пул ўтказмаларининг барқарорлиги;
Савдо ҳамкорларимиз валюталарининг мустаҳкамланиши ички валюта бозорини қўллаб-қувватламоқда.
Омонатлар ва кредитлар тақдири
Марказий банкнинг асосий ставкани юқори даражада сақлаши оддий фуқаролар учун нимани англатади? Аввало, бу банклардаги омонатлар бўйича фоиз ставкаларининг жозибадорлиги сақланиб қолишини таъминлайди. Бу эса аҳолини маблағларини жамғаришга ундайди ва истеъмол бозоридаги ортиқча талабни камайтириб, нархлар ошишини тўхтатади.
Азиз муштарийлар, сизнингча, асосий ставканинг 14 фоизда қолиши банк кредитлари ва омонатларига қандай таъсир қилади? Иқтисодий барқарорликни таъминлаш учун яна қандай чоралар кўриш лозим?
Иқтисодиёт ва молия оламидаги энг муҳим янгиликларни Zamin.uz сайтида кузатишда давом этинг. Марказий банкнинг навбатдаги йиғилиши 17 июнь куни бўлиб ўтиши режалаштирилган.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
