Метеорологлар Марказий Осиёда аномал серёғин ёз бўлишини айтишмоқда...
Глобал иқлим ўзгаришлари ва табиат инжиқликлари бутун инсониятни янги синовлар қаршисида қолдирмоқда. Кириб келган 2026 йилнинг ёз мавсуми Марказий Осиё минтақаси, хусусан, жонажон юртимиз учун ҳам кутилмаган ва экстремал об-ҳаво ҳодисаларига бой кечиши кутиляпти. Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг (БМТ) нуфузли тузилмаси ҳисобланган Бутунжаҳон метеорология ташкилоти (WMO) экспертларининг сўнгги ҳаво прогнозига кўра, Тинч океанида кузатиладиган машҳур Эл-Ниньо иқлим феноменининг қайта фаоллашиши ҳамда глобал исиш жараёнлари бир вақтга тўғри келиб, минтақамизда ғайритабиий кучли ёмғирлар тўлқинини бошлаб беради.
Бу иқлим аномалияси дунёнинг турли нуқталарида турлича намоён бўлиши кутилмоқда. Табиат тақдим этадиган ушбу сюрпризларнинг географик харитаси қуйидагича кўриниш олган:
Дунё иқлим харитаси: Кимни сел, кимни қурғоқчилик кутмоқда?
Олимларнинг таҳлилларига кўра, Эл-Ниньо Ер юзини икки қутбга ажратиб қўяди. Бир томонда тинимсиз ёғингарчиликлар бўлса, иккинчи томон қуруқчиликдан азият чекади:
Ёғингарчилик эпицентрлари: Марказий Осиё давлатлари ва Америка Қўшма Штатларининг (АҚШ) жанубий ҳудудлари меъёрдан бир неча баробар кўп ёғадиган сурункали ёмғирлар марказига айланади.
Қурғоқчилик ҳудудлари: Австралия қитъаси, Индонезия ороллари ва Жанубий Америка мамлакатлари эса аксинча, аномал иссиқлик ва сув танқислиги шароитида қолиши прогноз қилинмоқда.
Даҳшатли куч ва юқори эҳтимоллик даражаси
Глобал об-ҳаво кузатувчиларининг хавотирига кўра, инсон омили туфайли атмосферанинг антропоген исиши (иссиқхона эффекти) Эл-Ниньо таъсирини бир неча баробарга кучайтириб юборади. Бу эса иқлимнинг олдиндан айтиб бўлмайдиган даражада кенг кўламли ва хавфли тус олишига замин яратади.
Мутахассислар ушбу табиат ҳодисасининг ривожланиш динамикасини қуйидаги фоиз кўрсаткичларида баҳолашмоқда:
Иқлим ҳодисасининг босқичи | Юз бериш ва давом этиш эҳтимоли | Таъсир даври муддати |
Эл-Ниньо феноменининг фаоллашиши | 80 фоиз | Жорий ёз мавсуми давомида |
Иқлим аномалиясининг сақланиб қолиши | 90 фоиздан юқори | Келаётган қиш фаслига қадар |
Мазкур кўрсаткичлар табиат ҳодисаси шунчаки ўткинчи эмас, балки узоқ муддатли ва жиддий бўлишидан далолат беради.
БМТ раҳбарининг чақириғи ва устувор вазифалар
Ушбу вазият фонида БМТ Бош котиби Антониу Гутерриш дунё ҳамжамияти ва минтақа давлатларига махсус мурожаат билан чиқди. У ўз нутқида барча мамлакатларни об-ҳаво хавфи ҳақида эрта огоҳлантирувчи замонавий рақамли тизимларни ишга туширишни тезлаштиришга ундади. Чунки ушбу аномалиянинг асоратлари нафақат жорий 2026 йилда, балки 2027 йилда ҳам ўз таъсирини кўрсатиши мумкин.
Замин шарҳи: Тез-тез такрорланаётган кучли жала ва сел тошқинлари Марказий Осиё учун бегона эмас, бироқ Эл-Ниньонинг қайтиши ва WMO'нинг 90 фоизлик башорати бизни янада ҳушёр бўлишга ундайди. Тоғли ва тоғолди ҳудудларида кутилаётган эҳтимолий сел ва сув тошқинларига олдиндан пухта тайёргарлик кўриш, ариқ-анҳорлар ҳамда сой ўзанларини тозалаш минтақа давлатлари ва тегишли хизматлар учун бугунги кундаги энг муҳим вазифага айланиши шарт. Табиат офатига қарши энг кучли қурол — бу унга олдиндан тайёр туришдир.
Олдимизда турган ёз фаслининг об-ҳаво кундаликлари, иқлим ўзгаришларига оид энг қайноқ экспертлик таҳлиллари ва кундалик ҳаётингиз учун зарур бўлган барча эксклюзив янгиликларни ҳар доим Замин саҳифаларида биз билан биргаликда кузатиб боринг!
Изоҳлар 0
…