Экологик қоидабузарликлар янги мезон асосида баҳоланади

Ўзбекистонда экология соҳасидаги айрим қонунбузилишларни уларнинг атроф-муҳит ва инсон саломатлигига етказган таъсирига қараб баҳолаш таклиф этилмоқда. Янги регламент лойиҳасида иқтисодий жиҳатдан паст таъсир даражасига эга ҳуқуқбузарликларни аниқлаш мезонлари белгилаб берилган.

Ҳужжат қабул қилинса, жиддий экологик зарар келтирмаган ва қисқа муддатда бартараф этилиши мумкин бўлган айрим камчиликларга ҳар бир ҳолатнинг хусусиятидан келиб чиқиб ёндашилади.

Қайси ҳолатлар паст таъсирли деб баҳоланиши мумкин?

Регламент лойиҳасига кўра, ҳуқуқбузарликни иқтисодий жиҳатдан паст таъсир даражасига эга деб топиш учун у табиий муҳит, инсон саломатлиги ёки табиий ресурсларга сезиларли зарар етказмаган бўлиши керак.

Шунингдек, қонунбузилиш оқибатларини қисқа муддат ичида бартараф этиш имконияти мавжуд бўлиши лозим.

Бундай тоифага, одатда, биринчи марта ёки мунтазам бўлмаган ҳолда содир этилган камчиликларни киритиш таклиф қилинмоқда. Бироқ ҳар бир ҳолат алоҳида ўрганилади ва автоматик равишда енгил ҳуқуқбузарлик деб баҳоланмайди.

Ҳисоботни кечиктириш ҳам рўйхатга киритилган

Лойиҳада паст таъсирли деб баҳоланиши мумкин бўлган қатор ҳолатлар келтирилган.

Жумладан:

• экологик ҳисоботларни қисқа муддатга кечиктириш;

• чиқиндиларни ҳисобга олишда техник хато қилиш;

• кўкаламзорлаштириш ишларини белгиланган вақтда бажармаслик;

• экологик ҳисоб-китобларда кичик номутаносибликларга йўл қўйиш;

• атроф-муҳитга амалда зарар етказмаган бошқа камчиликлар.

Масалан, ҳисоботдаги техник хатони тезда тузатиш мумкин бўлса ва у табиатга зарар етказмаган бўлса, бу ҳолатнинг таъсир даражаси паст деб баҳоланиши мумкин.

Зарар миқдори асосий мезон бўлади

Ҳуқуқбузарликнинг қай даражада эканини аниқлашда бир нечта омил ҳисобга олинади.

Энг аввало, атроф-муҳитга зарар етказилган-етказилмагани ва зарарнинг миқдори ўрганилади. Шунингдек, оқибатлар қанча вақт давом этиши, камчиликни қанчалик тез бартараф қилиш мумкинлиги ҳамда ҳолат экологик ва ижтимоий хавфсизликка қандай таъсир кўрсатиши баҳоланади.

Агар қонунбузилиш одамлар саломатлигига, сув, ҳаво, тупроқ ёки бошқа табиий ресурсларга жиддий хавф туғдирса, уни паст таъсирли ҳолат сифатида баҳолаш мумкин бўлмайди.

Инспекция ҳар бир ҳолатни алоҳида ўрганади

Лойиҳага мувофиқ, Экологик назорат инспекцияси аниқланган ҳар бир қонунбузилишни алоҳида тартибда таҳлил қилади.

Инспекция ходимлари ҳолатнинг келиб чиқиш сабаблари, оқибатлари ва уни бартараф этиш имкониятларини ўрганади. Шундан кейин камчиликни тузатиш бўйича тегишли тавсиялар берилиши назарда тутилган.

Бу ёндашув тасодифий ва тез бартараф этиладиган техник камчиликларни атроф-муҳитга жиддий зарар етказадиган қонунбузилишлардан ажратиш имконини бериши мумкин.

Ҳужжат ҳали лойиҳа босқичида

Мазкур мезонлар ҳозирча регламент лойиҳасида назарда тутилган бўлиб, амалдаги якуний қоида ҳисобланмайди.

Ҳужжат қабул қилинса, экология соҳасидаги қонунбузилишларга зарар даражаси, такрорийлиги ва оқибатларидан келиб чиқиб ёндашиш механизми шаклланади. Бу эса назорат чораларини ҳар бир ҳолатга мутаносиб равишда қўллашга хизмат қилиши кутилмоқда.