«Иш вақти 8 соатдан ошмасин»: Профессор раҳбарларга кескин огоҳлантириш берди (видео)

Ўзбекистондаги ташкилот ва идоралар раҳбарлари учун тиббий ва ижтимоий жиҳатдан ниҳоятда долзарб мурожаат янгради. Таниқли олим, профессор ва нейропсихолог Зарифбой Ибодуллаев ходимларни меъёрдан ортиқ ишлатиш, дам олиш кунлари ишга чақириш оқибатида юзага келаётган оғир тиббий ва оилавий инқирозлар бўйича жиддий бонг урди. Олимнинг таъкидлашича, ҳар қандай ташкилотда кундалик иш вақти 8 соатдан, имкон қадар эса 6 соатдан ошмаслиги, шанба ва якшанба кунлари эса ходимларга мутлақ дахл қилинмаслиги шарт.

Айрим вазирларнинг «шанба куни соат 12:00 гача ишласак бўладими?» деган саволларига кескин қарши чиққан мутахассис, ҳатто юқори лавозимли вазир ва вазир ўринбосарлари ҳам дам олишсиз ишлаш оқибатида мия фаолиятининг тўхтаб қолиши — сурункали чарчаш синдромидан азият чекаётганини очиқлади. Хотира йўқолиши, диққат тарқоқлиги, ҳиссий сўниш, оғир оилавий низолар ва ҳатто жинсий заифликкача олиб келувчи бу ҳолат меҳнат гигиенасини қўпол равишда бузиш натижасидир.

Хўш, тинимсиз ишда ўтириш нима учун самарадорлик эмас, балки миянинг фалажланиши ҳисобланади, раҳбарларнинг дам олиш кунларидаги қўнғироқлари жамиятга қандай зарба бермоқда ва ходимлар соғлиғини сақлаб қолиш учун қайси чегаралар зудлик билан ўрнатилиши шарт?

«Сурункали чарчаш синдроми ва оилавий қадриятлар»: Зарифбой Ибодуллаев мурожаати

Профессор томонидан илгари сурилган асосий тиббий ва ижтимоий далиллар:

• Иш соатларининг қатъий чегараси: Кунлик иш давомийлиги 8 соатдан, оптимал ҳолатда эса 6 соатдан ошмаслиги лозим;

• Шанба ва якшанба дахлсизлиги: Дам олиш кунлари ҳар қандай хизмат топшириқларидан холи бўлиши ва ходим фақат ўз оиласи, фарзандлари бағрида ўтиши шарт;

• Вазирларнинг яширин муаммоси: Юқори мартабали раҳбарларнинг ўзлари ҳам миялари топшириқларни қабул қилмай, хаёл паришон бўлиб қолаётганидан шикоят қилмоқда;

• Ақлий фаолият дарвозасининг ёпилиши: Чарчоқ туфайли аввал хотира ва диққат йўқолади, бу эса ходимнинг амалда ҳеч қандай янги маълумотни қайта ишлай олмаслигини англатади;

• «Мен ишдаман, сен ҳам кел» одатига чек қўйиш: Раҳбарларнинг шанба ва якшанба кунлари қўл остидагиларга қўнғироқ қилиб, босим ўтказиш амалиёти бутунлай тугатилиши керак.

Ортиқча иш соатларининг инсон саломатлигига таъсири: Нейропсихологик таҳлил

Халқаро касалликлар таснифидаги сурункали чарчаш босқичлари:

Экспертлар фикри: Меҳнат маданияти ва давлат аппарати самарадорлиги

Соҳа мутахассислари ва руҳшуносларнинг хулосалари:

• Ишда кўп ўтириш самарадорлик белгиси эмас: Ходимнинг 12 соатлаб идорада бўлиши натижани кўпайтирмайди, аксинча, чарчаган мия қўпол хатолар ва сунъий қоғозбозликни келтириб чиқаради;

• Жамиятнинг асоси — оила: Ота ёки она шанба-якшанба кунлари фарзандларига вақт ажратмаса, оилада тарбия ва меҳр мувозанати бузилади, бу эса узоқ истиқболда ижтимоий бўшлиқ яратади;

• Тиббий ҳалокатнинг олдини олиш: Жинсий заифлик ва иммунитет танқислиги сурункали стресснинг сўнгги босқичи бўлиб, унинг олдини олишнинг ягона йўли — тўлақонли уйқу ва дам олишдир;

• Қонуний талаблар: Меҳнат кодекси талаблари ва гигиена нормаларига қатъий риоя этиш ҳар қандай ташкилот раҳбарининг тўғридан-тўғри жавобгарлиги бўлиши шарт.

Профессор Зарифбой Ибодуллаевнинг ушбу ҳаётий чақириғи ишхоналарда соғлом меҳнат муҳитини тиклаш ва инсон саломатлигини мансабпарастликдан устун қўйиш вақти келганини кўрсатмоқда.

Сизнинг иш жойингизда 8 соатлик меҳнат тартиби ва шанба-якшанба дам олиш кунларига тўлиқ амал қилинадими ёки раҳбарлар дам олиш кунлари ҳам ишга чақириб турадими? Сиз сурункали чарчаш белгиларини ўзингизда ҳис қилганмисиз? Ўз тажрибангиз ва шахсий фикрларингизни изоҳларда қолдиринг ҳамда барча ходимлар ва раҳбарлар хулоса чиқариши учун ушбу муҳим мурожаатни яқинларингизга улашинг!