Тошкентда 18 ёшли талаба қўлга олинди: 820 млн сўмлик “бизнес” фош бўлди

Тошкент шаҳрида ноқонуний крипто-активлар айланмаси ва виртуал хизматлар савдоси билан шуғулланиб келган 18 ёшли талаба Давлат хавфсизлик хизмати (ДХХ) ҳамда Тошкент шаҳар ИИББ ходимлари томонидан ўтказилган ҳамкорликдаги тезкор-қидирув тадбирида қўлга олинди. У лицензиясиз хорижий крипто-биржа орқали йирик миқдордаги маблағларни айлантирган.

Дастлабки тергов маълумотларига кўра, пойтахтдаги нуфузли давлат олийгоҳларидан бирида таҳсил олувчи йигит бир йилга яқин вақт мобайнида 64 715 USDT миқдоридаги крипто-активларнинг олди-сотди операцияларини амалга ошириб келган.

Тезкор суриштирув тафсилотлари ва аниқланган далиллар

Ҳуқуқ-тартибот органлари томонидан мазкур ҳолат бўйича қуйидаги муҳим фактлар очиқланди:

• Қонунбузарлик муддати ва платформаси: 2008 йилда туғилган талаба 2025 йилнинг декабрь ойидан 2026 йилнинг октябрь ойига қадар тегишли лицензиясиз ҳолда «Bitget» крипто-биржаси платформасида узлуксиз фаолият юритган;

• Айланма ҳажми ва кўлами: Гумонланувчи турли транзакциялар орқали жами 64 715 USDT (қарийб 770–820 миллион сўм эквивалентида) миқдоридаги маблағни айлантирган, қўлга олинган вақтида эса унинг электрон ҳамёнида яна 450 USDT борлиги аниқланган;

• Виртуал телефон рақамлари савдоси: Талаба фақат крипто-операциялар билан чекланмай, Telegram мессенжери орқали дунёнинг 140 та хорижий давлатига тегишли бўлган виртуал телефон рақамларини сотиш билан ҳам тизимли шуғулланган;

• Шахси ва қўзғатилган иш: Ушланган йигит Тошкент туманида яшовчи, пойтахтдаги нуфузли давлат олий таълим муассасаларидан бирининг талабаси бўлиб чиқди; ҳолат юзасидан жиноят иши қўзғатилиб, дастлабки тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.

Ўзбекистон қонунчилигидаги чекловлар: Чет эл биржаларида савдо қилиш нега тақиқланган?

Ҳуқуқ-тартибот органлари фуқароларга крипто-активлар соҳасидаги миллий қонунчилик талабларини яна бир бор эслатиб ўтади:

• Мажбурий лицензиялаш талаби: Ўзбекистон Республикаси ҳудудида крипто-активлар айланмаси билан боғлиқ ҳар қандай операциялар фақат тегишли лицензияга эга бўлган миллий провайдерлар (маҳаллий биржалар ва расмий P2P майдонлари) орқали амалга оширилиши шарт;

• Жавобгарлик чоралари: Ваколатли органнинг рухсатномасисиз чет эл биржаларида савдо қилиш, ноқонуний олди-сотди ва воситачилик хизматларини кўрсатиш тўғридан-тўғри жиноий жавобгарликни келтириб чиқаради.

Ёшлар орасида крипто-биржалар орқали тез ва осон даромад олишга бўлган қизиқишнинг ортиши қонун талабларини четлаб ўтишга асос бўла олмайди ҳамда бундай ноқонуний ҳаракатларнинг барчаси ҳуқуқий оқибатларга олиб келади.