Вайсман институти ва Калифорния университети олимлари гуруҳи коинотда ҳаётни аниқлашнинг мутлақо янги, универсал усулини ишлаб чиқди. Улар ДНК ёки оқсиллар каби аниқ молекуляр маркерларни излаш ўрнига, моддаларнинг молекуляр тузилишидаги статистик тартибни таҳлил қилишни таклиф этишди. Бу ёндашув космик зондлар бортида ўта мураккаб лаборатория жиҳозлари бўлмаган тақдирда ҳам ҳаёт белгиларини аниқлаш имконини беради. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Янги усул тирик организмлар ва ноорганик табиат ўртасидаги фундаментал фарққа асосланади. Абиотик жараёнларда термодинамика қонунлари ҳукмронлик қилиб, тартибсиз ва башорат қилиб бўладиган аралашмаларни ҳосил қилади. Тириклик эса энергияни тартиб яратишга сарфлайди. Тадқиқотчилар экологияда турлар хилма-хиллигини ўлчаш учун ишлатиладиган Ҳилл рақамларини молекуляр маълумотларга мослаштириб, биологик ташкилотни космик чиқиндилардан ажратиб турувчи математик фильтр яратдилар.
Ушбу алгоритмни ишлаб чиққан математик Барак Собернинг таъкидлашича, усул ҳаётнинг айнан қандай шаклда эканлигига боғлиқ эмас. У ҳаётнинг фундаментал ташкилий принципини қидиради, шунинг учун ҳам у бизга нотаниш бўлган, бошқа биокимёвий асосга эга ҳаёт шаклларини ҳам аниқлай олади. Бу ёндашув айниқса Юпитер ва Сатурннинг музли йўлдошлари, масалан, Европа ва Энселадни ўрганишда муҳим аҳамият касб этади.
Модел синовлари шуни кўрсатдики, усул ҳатто радиация таъсирида қисман шикастланган намуналарда ҳам биологик изларни аниқлай олади. Алгоритм аллақачон микроб културалари, қадимий қазилмалар ҳамда Бенну ва Рюгу астероидларидан олинган намуналар устида муваффақиятли синовдан ўтди. NASA ва ESA мутахассислари ушбу статистик ёндашувни бўлажак космик миссияларда, жумладан, ЭхоМарс лойиҳасида қўллашни режалаштирмоқда.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
