АҚШ мудофаа саноатида инқироз: Northrop Grumman ракета двигателлари тақчиллигига жавоб берди

АҚШ Мудофаа вазирлиги (Pentagon) қаттиқ ёқилғили ракета двигателлари етишмовчилиги мамлакат ҳарбий салоҳиятини ошириш йўлидаги энг катта тўсиқлардан бирига айланиши мумкинлигидан хавотирда. Бироқ ушбу соҳадаги энг йирик ишлаб чиқарувчилардан бири бўлган Northrop Grumman компанияси муаммо ишлаб чиқариш қувватларида эмас, балки давлат харидлари тизимидаги камчиликларда эканини таъкидламоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Стратегик ва халқаро тадқиқотлар маркази (КСИС) томонидан тайёрланган сўнгги ҳисоботда қаттиқ ёқилғили двигателлар ишлаб чиқаришни кенгайтириш жараёнидаги асосий "тор нуқта" деб аталган. Бу борадаги мунозаралар АҚШ ҳарбий идорасининг замонавий қуролларга бўлган эҳтиёжи кескин ортиб бораётган бир пайтда юзага келди. ixbt.com маълумотига кўра, Northrop Grumman раҳбарияти саноат ишлаб чиқаришни оширишга тайёрлигини, аммо бунинг учун ҳукуматдан узоқ муддатли кафолатлар зарурлигини билдирган.

Сармоя ва ишлаб чиқариш қувватлари

Northrop Grumman двигател тизимлари бўлинмаси вице-президенти Джеймс Калберернинг сўзларига кўра, йиллик бюджет режалаштириш ва қисқа муддатли контрактлар етказиб берувчилар учун инвестиция киритишда қийинчилик туғдирмоқда. Шунга қарамай, компания сўнгги йилларда қурол-яроғ дастурлари ва двигател ишлаб чиқаришга 2 миллиард доллардан ортиқ маблағ йўналтирган бўлиб, шундан ярми бевосита қаттиқ ёқилғили технологияларга сарфланган.

Компания жорий қувватлар ишлаб чиқаришни янада ошириш учун етарли эканини таъкидламоқда. 2024-йилда Northrop Grumman тахминан 13 мингта ракета двигатели ишлаб чиқарган бўлса, 2029-йилга келиб бу кўрсаткични йилига 25 минг донага етказишни режалаштирмоқда. Шунингдек, қаттиқ ёқилғи ишлаб чиқариш ҳажмини ҳозирги 13,6 миллион килограммдан 22,7 миллион килограммгача кўтариш имконияти мавжуд.

Технологик инновациялар ва стратегик аҳамият

Ишлаб чиқаришни жадаллаштириш мақсадида компания СМАРТ Демо (Солид Мотор Аннуал Роккет Течнологй Демонстратор) дастурини амалга оширмоқда. Ушбу лойиҳа янги материаллар ва технологияларни жорий этишга қаратилган бўлиб, янги ечимларни лойиҳалаш босқичидан синовларгача бўлган вақтни 3 йилдан 12-18 ойгача қисқартириш имконини берди.

АҚШда йирик ва ўрта ҳажмдаги қаттиқ ёқилғили двигателлар бозорини амалда фақат икки компания назорат қилади: Northrop Grumman ва Л3Гаррис Течнологиес таркибига кирувчи Аэрожет Роккетдйне. Бу эса соҳадаги ҳар қандай техник муаммо ёки кечикиш стратегик аҳамиятга эга эканини англатади. Масалан, Northrop Grumman NASA томонидан Ойга учиш учун мўлжалланган Artemis дастури доирасидаги Спасе Лаунч Сйстем (СЛС) ўта оғир ракетаси учун ҳам тезлатгичлар етказиб беради.

Шуни таъкидлаш жоизки, компания фаолиятига нафақат талаб, балки техник хавфсизлик масалалари ҳам таъсир кўрсатмоқда. Жорий йил бошида АҚШ Космик кучлари Вулкан ракетасининг парвозларини вақтинча тўхтатган эди. Бунга Northrop Grumman томонидан ишлаб чиқарилган тезлатгич билан боғлиқ носозлик сабаб бўлган. Ҳозирда компания Унитед Лаунч Аллиансе билан ҳамкорликда ушбу муаммоларни бартараф этиш ва парвозларни қайта тиклаш устида иш олиб бормоқда.