Microsoft ва Chevron АҚШда улкан газ электр станциясини барпо этади

Технология гиганти Microsoft ва энергетика корпорацияси Chevron АҚШнинг Ғарбий Техас ҳудудида қуввати 2,67 гигаваттга тенг бўлган табиий газ электр станциясини қуриш режаларини эълон қилди. Ушбу лойиҳа Microsoft компаниясининг сунъий интеллект (AI) ва булутли маълумотлар марказларини узлуксиз электр энергияси билан таъминлашга қаратилган бўлиб, соҳадаги энг йирик инфратузилма объектларидан бирига айланади. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Томонлар ўртасида имзоланган 20 йиллик шартномага кўра, янги электр станцияси бевосита Microsoft томонидан бошқариладиган маълумотлар марказига хизмат қилади. Лойиҳанинг техник қисмига кўра, асосий қувват GE Vernova компаниясининг иккита йирик турбинаси орқали ишлаб чиқарилади. Шунингдек, қўшимча энергия манбаи сифатида Катерпиллар шўъба корхонаси ҳисобланган Солар Турбинес қурилмаларидан фойдаланилади.

Экологик мақсадлар ва реал вазият зиддияти

Мазкур келишув Microsoft компаниясининг экологик барқарорлик борасидаги вадалари фонида кўплаб саволларни келтириб чиқармоқда. Компания аввалроқ 2030-йилга қадар углерод чиқиндиларини нол даражага тушириш (карбон неутрал) мажбуриятини олган эди. Бироқ, табиий газда ишлайдиган бундай улкан станциянинг ишга туширилиши ушбу мақсадга эришишни сезиларли даражада қийинлаштириши мумкин.

Энвиронментал Интегритй Прожект ҳисоботига кўра, "Прожект Килбй" номи билан юритилаётган ушбу лойиҳа атмосферага 13 миллион тоннадан ортиқ карбонат ангидрид, 3200 тонна ҳаво ифлослантирувчи моддалар ва 278 минг фунт хавфли чиқиндиларни чиқариши мумкин. Бу рақамлар технология соҳасидаги жадал ўсиш ва экологик масъулият ўртасидаги мувозанатни сақлаш қанчалик мураккаб эканини кўрсатмоқда.

Chevron ўз пресс-релизида ушбу лойиҳани АҚШдаги "газ энергетикаси ва маълумотлар марказларининг энг йирик комбинациялашган ривожланиши" деб атади. Сунъий интеллект тизимларининг ҳисоблаш қувватларига бўлган эҳтиёжи кундан-кунга ортиб бораётгани технологик компанияларни анъанавий энергия манбаларига қайтишга мажбур қилмоқда.

Ўзбекистон каби рақамли иқтисодиётни ривожлантираётган мамлакатлар учун ҳам ушбу ҳолат муҳим дарс бўлиши мумкин. Маълумотлар марказларини қуришда нафақат технологик инфратузилма, балки энергия манбаларининг барқарорлиги ва уларнинг атроф-муҳитга таъсири стратегик аҳамиятга эга. Microsoft каби гигантларнинг тажрибаси шуни кўрсатадики, ҳатто энг илғор IT-ечимлар ҳам охир-оқибат улкан энергия ресурсларини талаб қилади.

Ҳозирда Microsoft ушбу лойиҳа бўйича расмий изоҳларни чеклаган бўлса-да, мутахассислар буни компаниянинг сунъий интеллект пойгасида етакчиликни сақлаб қолиш учун ташлаган мажбурий қадами сифатида баҳоламоқда. Келгуси йилларда ChatGPT ва бошқа AI тизимларининг кенгайиши натижасида шунга ўхшаш лойиҳалар сони янада ортиши кутилмоқда.