Канада полицияси сунъий интеллект ёрдамида яратилган сурат сабабли можарога аралашди

Ванкувер полицияси ижтимоий тармоқларда гиёҳванд моддалар мусодара қилингани ҳақидаги хабарга сунъий интеллект (AI) томонидан генерация қилинган суратни илова қилгани учун жиддий танқидлар остида қолди. Ҳуқуқ-тартибот идоралари далилларни тақдим этишда технологиядан фойдаланиши жамоатчилик орасида ишончсизлик ва қизғин баҳсларни келтириб чиқарди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Х ижтимоий тармоғидаги расмий саҳифада эълон қилинган суратда мусодара қилинган нақд пуллар ва гиёҳванд моддалар акс этиши керак эди. Бир қарашда расм реалистик кўринса-да, синчков фойдаланувчилар генератив моделларга хос бўлган хатоларни дарров пайқашди. Хусусан, 50 долларлик банкнотларда 20 долларлик ёзувлар борлиги, 100 долларлик купюралардан бирида эса номинал ўрнига шунчаки "00" рақамлари тасвирлангани аниқланди.

Ванкувер полицияси сержанти Адам Доналсон КТВ Невс телеканалига берган интервюсида ушбу ҳолатга изоҳ берди. Унинг сўзларига кўра, сунъий интеллект суратдаги айбланувчиларнинг исмларини ўчириш ва шахсий маълумотларни яшириш мақсадида қўлланилган. Бироқ, бу тушунтириш жамоатчиликни қониқтирмади, чунки асл сурат картон устига маркер билан ёзилган оддий далиллар тўплами бўлган.

Ишонч инқирози ва сунъий интеллект хатолари

Мазкур воқеа ҳуқуқ-тартибот органлари фаолиятида генератив технологиялардан фойдаланишнинг хавфли томонларини яна бир бор кўрсатиб берди. Ижтимоий тармоқ фойдаланувчилари полицияни тергов жараёнига нисбатан ишончни пасайтиришда айблашди. Экспертларнинг фикрича, ҳатто кичик таҳрирлар ҳам суд жараёнида ҳакамлар ҳайъатининг қарорига таъсир қилиши ёки далилларнинг ҳақиқийлигини шубҳа остига қўйиши мумкин.

Кейинчалик полиция вакиллари AI ёрдамида ишлов берилган суратни ўчириб ташлашди ва унинг ўрнига шахсий маълумотлар қирқиб ташланган (кроп қилинган) асл фотосуратни жойлаштиришди. Аммо постнинг ўчирилиши ва таҳрирланиши фойдаланувчилар орасида янада кўпроқ кинояли изоҳларга ва шубҳаларга сабаб бўлди.

Сўнгги йилларда дунё миқёсида полиция ходимлари ҳужжатларни тўлдириш, кузатув маълумотларини таҳлил қилиш ва ҳатто далилларни қайта ишлашда ChatGPT ва бошқа нейротармоқлардан фойдаланиш ҳолатлари кўпаймоқда. Ванкувердаги воқеа эса бундай усулларнинг нафақат техник хатоларга, балки ҳуқуқий тизимнинг шаффофлигига нисбатан фундаментал муаммоларни келтириб чиқаришини исботлади.

Ўзбекистонлик фойдаланувчилар учун ҳам бу мавзу долзарбдир, чунки рақамли далиллар ва уларнинг дахлсизлиги замонавий юриспруденциянинг муҳим қисмига айланиб бормоқда. Мутахассислар ҳуқуқ-тартибот органлари томонидан генератив технологиялардан фойдаланиш бўйича қатъий этика ва қоидаларни ишлаб чиқиш зарурлигини таъкидламоқда.