Хитой коинотда Starlink билан рақобатни кучайтирмоқда: Қианфан лойиҳасининг янги босқичи

Хитой ўзининг глобал сунъий йўлдош интернет тармоғини шакллантириш йўлида навбатдаги муҳим қадамни ташлади. Мамлакатнинг жанубий қисмидаги Хайнан оролида жойлашган Венчан тижорат космодромидан Қианфан (шунингдек, "Минглаб елканлар" номи билан машҳур) лойиҳасининг янги сунъий йўлдошлар гуруҳи муваффақиятли орбитага чиқарилди. Ушбу лойиҳа АҚШнинг SpaceX компаниясига тегишли Starlink тизимига асосий рақобатчи сифатида кўрилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Парвоз маҳаллий вақт билан соат 21:43 да Лонг Марч-8А (Буюк юриш-8А) ракета-ташувчиси ёрдамида амалга оширилди. ixbt.com маълумотига кўра, бу мазкур туркумдаги сунъий йўлдошларнинг 15-гуруҳи бўлиб, барча аппаратлар белгиланган ҳисобий орбитага муваффақиятли жойлаштирилган. Ушбу миссия Хитойнинг коинотни ўзлаштириш ва рақамли иқтисодиётни ривожлантириш борасидаги стратегик мақсадларига тўла мос келади.

Паст орбитали алоқанинг афзалликлари

Қианфан лойиҳаси паст ер орбитасида (ЛEО) ишловчи ўн минглаб алоқа сунъий йўлдошларини ўз ичига олади. Аппаратлар ер сатидан 300 километрдан 2000 километргача бўлган баландликда ҳаракатланади. Бундай паст баландлик анъанавий (36 минг км баландликдаги) геостационар сунъий йўлдошларга қараганда сигнал узатишдаги кечикиш вақтини (пинг) сезиларли даражада камайтириш имконини беради.

Янги тармоқнинг асосий вазифаси ер усти инфратузилмасини қуриш қийин ёки иқтисодий жиҳатдан самарасиз бўлган ҳудудларни юқори тезликдаги интернет билан таъминлашдир. Бунга тоғли ҳудудлар, чўллар, олис ороллар ва жаҳон океани акваториялари киради. Ўзбекистон каби денгизга чиқиш имконияти бўлмаган ва мураккаб релефли ҳудудлар учун ҳам бундай технологиялар келажакда алоқа сифатини оширишда муҳим аҳамият касб этиши мумкин.

Глобал бозордаги рақобат

Ҳозирда коинотдан интернет тарқатиш бозорида Elon Musk бошчилигидаги Starlink тизими мутлоқ етакчилик қилмоқда. Айни пайтда орбитада 7 мингдан ортиқ фаол Starlink сунъий йўлдошлари мавжуд. Хитой эса Қианфан лойиҳаси орқали ушбу монополияга чек қўйишни ва ўзининг технологик мустақиллигини таъминлашни кўзлаган.

Экспертларнинг таъкидлашича, Хитойнинг ушбу йўналишдаги фаоллиги нафақат тижорат, балки стратегик хавфсизлик нуқтаи назаридан ҳам муҳимдир. Лонг Марч туркумидаги ракеталар учун бу 656-миссия бўлди. Бу кўрсаткич Хитой ракета техникасининг ишончлилиги ва мамлакатнинг коинотга юк чиқариш борасидаги улкан салоҳиятини яна бир бор исботламоқда.

Келажакда Қианфан тармоғи тўлиқ қувват билан ишга тушгач, у бутун дунё бўйлаб барқарор ва арзон интернет алоқасини тақдим этиши кутилмоқда. Бу эса глобал телекоммуникация бозорида нархлар пасайишига ва технологик пойганинг янги босқичга чиқишига хизмат қилади.