NASAнинг Dragonfly миссияси: Титан атмосферасига чидамли октанли дрон тайёрланмоқда

АҚШ Миллий аэронавтика ва коинот бошқармаси (NASA) Сатурннинг энг йирик йўлдоши — Титанни тадқиқ қилиш учун мўлжалланган Dragonfly миссияси йўлида муҳим қадамни ташлади. Жон Хопкинс университети қошидаги Амалий физика лабораторияси (APЛ) мутахассислари бўлажак учувчи аппарат корпусининг асосий синовларини муддатидан аввал якунлаб, уни йиғишнинг кейинги босқичига ўтказдилар. Бу ҳақда ixbt.com нашри хабар бермоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ҳозирги вақтда муҳандислар каркасни тўлиқ қувватли тадқиқот аппаратига айлантирувчи борт тизимларини ўрнатишга киришган. Ўтказилган синовлар конструкциянинг мустаҳкамлигини тасдиқлади. Dragonfly Ер орбитасига чиқиш, кўп йиллик фазовий парвоз ҳамда Титаннинг ўта зич атмосферасига кириб бориш ва унинг сиртига қўниш жараёнидаги барча юкламаларга бардош бериши керак.

Метан бўронлари ва босимга қарши чидамлилик

Муҳандислар корпусни тебраниш юкламаларига текшириш учун илмий асбоблар ўрнига махсус масса симуляторларидан фойдаланишди. Синовлар давомида аппарат эластик тросларга осиб қўйилиб, реал парвоз шароитидагига яқин юкламалар тақсимоти моделлаштирилди. Бироқ, энг муҳим босқичлардан бири — герметиклик (зичлик) синови бўлди, бу сайёралараро аппаратлар учун камдан-кам қўлланиладиган жараёндир.

Гап шундаки, аксарият коинот миссияларидан фарқли ўлароқ, Dragonfly Титаннинг зич атмосферасида ишлаши лозим. Бу ерда ҳаво босими Ердагидан 1,5 баравар юқори, ҳарорат эса −179 даражагача тушади. Конструкция ичига ҳаво ҳайдалиб, энг кичик сизиб чиқишлар ҳам текширилди, чунки ҳар қандай нуқсон аппаратнинг иссиқлик режимига салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Мутахассисларнинг таъкидлашича, натижалар кутилганидан ҳам аъло даражада чиқди.

Техник жиҳозланиш ва алоқа тизими

Ҳозирда корпусга қувват элементлари, кабел магистраллари ва электр тизимлари ўрнатилмоқда. Кейинчалик уларга илмий асбоблар, авионика ва иссиқлик изоляцияси қўшилади. Аппаратнинг энг кўзга кўринган қисмларидан бири — диаметри қарийб 90 сантиметр бўлган юқори йўналишли антеннадир. Айнан шу ускуна ёрдамида тўпланган илмий маълумотлар Ерга узатилади.

Эътиборли жиҳати, антенна ҳар бир парвоз олдидан тебранишлар туфайли шикастланмаслиги учун автоматик равишда ҳимоя ҳолатига йиғилади. Қўнгандан сўнг эса бошқарув маркази билан алоқа ўрнатиш учун яна ишчи ҳолатга келтирилади. Бу тизим ўта мураккаб шароитларда маълумотлар алмашинувини узлуксиз таъминлашга хизмат қилади.

Dragonfly бошқа осмон жисми сиртини тадқиқ қилувчи тарихдаги биринчи кўп роторли учувчи аппарат (октокоптер) бўлади. Титаннинг зич атмосфераси туфайли у йўлдошнинг турли ҳудудлари бўйлаб кўп марта парвоз қила олади. Миссиянинг асосий мақсади — Титаннинг геологияси, кимёвий таркиби ва ҳаёт пайдо бўлиши учун потенциал қулай шароитларни ўрганишдир. Мазкур улкан лойиҳанинг старти 2028-йилга режалаштирилган.